ഹംസ ഗുഹ്യ സ്തോത്രമ് (ഭാഗവത പുരാണ)

(ഭാഗവതപുരാണാംതര്ഗതമ്)

നമഃ പരായാവിതഥാനുഭൂതയേ
ഗുണത്രയാഭാസനിമിത്തബംധവേ ।
അദൃഷ്ടധാമ്നേ ഗുണതത്ത്വബുദ്ധിഭിഃ
നിവൃത്തമാനായ ദധേ സ്വയംഭുവേ ॥ 1 ॥

ന യസ്യ സഖ്യം പുരുഷോഽവൈതി സഖ്യുഃ
സഖാ വസന്സംവസതഃ പുരേഽസ്മിന് ।
ഗുണോ യഥാ ഗുണിനോ വ്യക്തദൃഷ്ടേഃ
തസ്മൈ മഹേശായ നമസ്കരോമി ॥ 2 ॥

ദേഹോഽസവോഽക്ഷാ മനവോ ഭൂതമാത്രാ
നാത്മാനമന്യം ച വിദുഃ പരം യത് ।
സർവം പുമാന് വേദ ഗുണാംശ്ച തജ്ജ്ഞോ
ന വേദ സർവജ്ഞമനംതമീഡേ ॥ 3 ॥

യദോപരാമോ മനസോ നാമരൂപ-
രൂപസ്യ ദൃഷ്ടസ്മൃതിസപ്രമോഷാത് ।
യ ഈയതേ കേവലയാ സ്വസംസ്ഥയാ
ഹംസായ തസ്മൈ ശുചിസദ്മനേ നമഃ ॥ 4 ॥

മനീഷിണോഽംതര്ഹദി സന്നിവേശിതം
സ്വശക്തിഭിര്നവഭിശ്ച ത്രിവൃദ്ഭിഃ ।
വഹ്നിം യഥാ ദാരുണി പാംചദശ്യം
മനീഷയാ നിഷ്കര്ഷംതി ഗൂഢമ് ॥ 5 ॥

സ വൈ മമാശേഷവിശേഷമായാ
നിഷേധനിവാണസുഖാനുഭൂതിഃ ।
സ സർവനാമാ സ ച വിശ്വരൂപഃ
പ്രസീദതാമനിരുക്താത്മശക്തിഃ ॥ 6 ॥

യദ്യന്നിരുക്തം വചസാ നിരൂപിതം
ധിയാഽക്ഷഭിർവാ മനസാ വോത യസ്യ ।
മാ ഭൂത്സ്വരൂപം ഗുണരൂപം ഹി തത്തത്
സ വൈ ഗുണാപായവിസര്ഗലക്ഷണഃ ॥ 7 ॥

യസ്മിന് യതോ യേന ച യസ്യ യസ്മൈ
യദ്യോ യഥാ കുരൂതേ കാര്യതേ ച ।
പരാവരേഷാം പരമം പ്രാക് പ്രസിദ്ധം
തദ്ബ്രഹ്മ തദ്ധേതുരനന്യദേകമ് ॥ 8 ॥

യച്ഛക്തയോ വദതാം വാദിതാം വൈ
വിവാദസംവാദഭുവോ ഭവംതി ।
കുർവംതി ചൈഷാം മുഹുരാത്മമോഹം
തസ്മൈ നമോഽനംതഗുണായ ഭൂമ്നേ ॥ 9 ॥

അസ്തീതി നാസ്തീതി ച വസ്തുനിഷ്ഠയോഃ
ഏകസ്ഥയോര്ഭിന്നവിരുദ്ധധര്മയോഃ ।
അവേക്ഷിതം കിം ച ന യോഗസാംഖ്യയോഃ
സമം പരം ഹ്യനുകൂലം ബൃഹത്തത് ॥ 10 ॥

യോഽനുഗഹാര്ഥം ഭജതാം പാദമൂലമനാമരൂപോ ഭഗവാനനംതഃ ।
നാമാനി രൂപാണി ച ജന്മകര്മഭിര്ഭേജേ സ മഹ്യം പരമഃ പ്രസീദതു ॥ 11 ॥

യഃ പ്രാകൃതൈര്ജ്ഞാനപഥൈര്ജനാനാം
യഥാശയം ദേഹഗതോ വിഭാതി ।
യഥാനിലഃ പാര്ഥിവമാശ്രിതോ ഗുണം
സ ഈശ്വരോ മേ കുരുതാന്മനോരഥമ് ॥ 12 ॥

॥ ഇതി ഹംസഗുഹ്യസ്തോത്രം സംപൂര്ണമ് ॥