ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧಾರಣ

“ಗಾಯಂತಂ ತ್ರಾಯತೇ ಇತಿ ಗಾಯತ್ರೀ”

ಓಂ ಭೂರ್ಭುವ॒ಸ್ಸುವಃ॑ ॥
ತಥ್ಸ॑ವಿ॒ತುರ್ವರೇ᳚ಣ್ಯಂ॒ ಭರ್ಗೋ॑ ದೇ॒ವಸ್ಯ॑ ಧೀಮಹಿ ।
ಧಿಯೋ॒ ಯೋ ನಃ॑ ಪ್ರಚೋದಯಾ᳚ತ್ ॥

1। ಶರೀರ ಶುದ್ಧಿ

ಶ್ಲೋ॥ ಅಪವಿತ್ರಃ ಪವಿತ್ರೋ ವಾ ಸರ್ವಾವಸ್ಥಾಂ᳚ ಗತೋಽಪಿವಾ ।
ಯಃ ಸ್ಮರೇತ್ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷಂ ಸ ಬಾಹ್ಯಾಭ್ಯಂತರಶ್ಶುಚಿಃ ॥

2। ಆಚಮನಂ
ಓಂ ಆಚಮ್ಯ । ಓಂ ಕೇಶವಾಯ ಸ್ವಾಹಾ । ಓಂ ನಾರಾಯಣಾಯ ಸ್ವಾಹಾ । ಓಂ ಮಾಧವಾಯ ಸ್ವಾಹಾ । ಓಂ ಗೋವಿಂದಾಯ ನಮಃ । ಓಂ-ವಿಁಷ್ಣವೇ ನಮಃ । ಓಂ ಮಧುಸೂದನಾಯ ನಮಃ । ಓಂ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮಾಯ ನಮಃ । ಓಂ-ವಾಁಮನಾಯ ನಮಃ । ಓಂ ಶ್ರೀಧರಾಯ ನಮಃ । ಓಂ ಹೃಷೀಕೇಶಾಯ ನಮಃ । ಓಂ ಪದ್ಮನಾಭಾಯ ನಮಃ । ಓಂ ದಾಮೋದರಾಯ ನಮಃ । ಓಂ ಸಂಕರ್​ಷಣಾಯ ನಮಃ । ಓಂ-ವಾಁಸುದೇವಾಯ ನಮಃ । ಓಂ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಾಯ ನಮಃ । ಓಂ ಅನಿರುದ್ಧಾಯ ನಮಃ । ಓಂ ಪುರುಷೋತ್ತಮಾಯ ನಮಃ । ಓಂ ಅಧೋಕ್ಷಜಾಯ ನಮಃ । ಓಂ ನಾರಸಿಂಹಾಯ ನಮಃ । ಓಂ ಅಚ್ಯುತಾಯ ನಮಃ । ಓಂ ಜನಾರ್ಧನಾಯ ನಮಃ । ಓಂ ಉಪೇಂದ್ರಾಯ ನಮಃ । ಓಂ ಹರಯೇ ನಮಃ । ಓಂ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಾಯ ನಮಃ । ಓಂ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪರಬ್ರಹ್ಮಣೇ ನಮೋ ನಮಃ ।

3। ಭೂತೋಚ್ಚಾಟನ
ಉತ್ತಿಷ್ಠಂತು । ಭೂತ ಪಿಶಾಚಾಃ । ಯೇ ತೇ ಭೂಮಿಭಾರಕಾಃ ।
ಯೇ ತೇಷಾಮವಿರೋಧೇನ । ಬ್ರಹ್ಮಕರ್ಮ ಸಮಾರಭೇ । ಓಂ ಭೂರ್ಭುವಸ್ಸುವಃ ।

4। ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಂ
ಓಂ ಭೂಃ । ಓಂ ಭುವಃ । ಓಗ್ಂ ಸುವಃ । ಓಂ ಮಹಃ । ಓಂ ಜನಃ । ಓಂ ತಪಃ । ಓಗ್ಂ ಸ॒ತ್ಯಮ್ ।
ಓಂ ತಥ್ಸ॑ವಿ॒ತುರ್ವರೇ᳚ಣ್ಯಂ॒ ಭರ್ಗೋ॑ ದೇ॒ವಸ್ಯ॑ ಧೀಮಹಿ ।
ಧಿಯೋ॒ ಯೋ ನಃ॑ ಪ್ರಚೋದಯಾ᳚ತ್ ॥
ಓಮಾಪೋ॒ ಜ್ಯೋತೀ॒ ರಸೋ॒ಽಮೃತಂ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॒ ಭೂ-ರ್ಭುವ॒-ಸ್ಸುವ॒ರೋಮ್ ॥ (ತೈ. ಅರ. 10-27)

5। ಸಂಕಲ್ಪಂ
ಮಮೋಪಾತ್ತ, ದುರಿತಕ್ಷಯದ್ವಾರಾ, ಶ್ರೀ ಪರಮೇಶ್ವರ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಂ, ಶುಭೇ, ಶೋಭನೇಮುಹೂರ್ತೇ, ಮಹಾವಿಷ್ಣೋರಾಜ್ಞಯಾ, ಪ್ರವರ್ತಮಾನಸ್ಯ ಅದ್ಯಬ್ರಹ್ಮಣಃ ದ್ವಿತೀಯಪರಾರ್ಥೇ, ಶ್ವೇತವರಾಹಕಲ್ಪೇ, ವೈವಶ್ವತಮನ್ವಂತರೇ, ಕಲಿಯುಗೇ, ಪ್ರಥಮಪಾದೇ, ಜಂಭೂದ್ವೀಪೇ, ಭರತವರ್​ಷೇ, ಭರತಖಂಡೇ, ಅಸ್ಮಿನ್ ವರ್ತಮಾನ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಚಾಂದ್ರಮಾನೇನ ——- ಸಂ​ವಁತ್ಸರೇ —— ಅಯನೇ ——- ಋತೌ ——- ಮಾಸೇ ——- ಪಕ್ಷೇ ——- ತಿಧೌ —— ವಾಸರೇ ——– ಶುಭನಕ್ಷತ್ರೇ (ಭಾರತ ದೇಶಃ – ಜಂಬೂ ದ್ವೀಪೇ, ಭರತ ವರ್​ಷೇ, ಭರತ ಖಂಡೇ, ಮೇರೋಃ ದಕ್ಷಿಣ/ಉತ್ತರ ದಿಗ್ಭಾಗೇ; ಅಮೇರಿಕಾ – ಕ್ರೌಂಚ ದ್ವೀಪೇ, ರಮಣಕ ವರ್​ಷೇ, ಐಂದ್ರಿಕ ಖಂಡೇ, ಸಪ್ತ ಸಮುದ್ರಾಂತರೇ, ಕಪಿಲಾರಣ್ಯೇ) ಶುಭಯೋಗೇ ಶುಭಕರಣ ಏವಂಗುಣ ವಿಶೇಷಣ ವಿಶಿಷ್ಠಾಯಾಂ ಶುಭತಿಥೌ ಶ್ರೀಮಾನ್ ——– ಗೋತ್ರಸ್ಯ ——- ನಾಮಧೇಯಸ್ಯ (ವಿವಾಹಿತಾನಾಂ – ಧರ್ಮಪತ್ನೀ ಸಮೇತಸ್ಯ) ಶ್ರೀಮತಃ ಗೋತ್ರಸ್ಯ ಮಮೋಪಾತ್ತದುರಿತಕ್ಷಯದ್ವಾರಾ ಶ್ರೀಪರಮೇಶ್ವರ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಂ ಮಮ ಸಕಲ ಶ್ರೌತಸ್ಮಾರ್ತ ನಿತ್ಯಕರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನ ಯೋಗ್ಯತಾಫಲಸಿಧ್ಯರ್ಥಂ ನೂತನ ಯಜ್ಞೋಪವೀತಧಾರಣಂ ಕರಿಷ್ಯೇ ।

6। ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧಾರಣ

ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಪ್ರಾಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನಂ ಕರಿಷ್ಯೇ।

ಶ್ಲೋ॥ ಓಂ ಅಸುನೀತೇ ಪುನರಸ್ಮಾಸು ಚಕ್ಷುಃ ಪುನಃಪ್ರಾಣಮಿಹ ನೋ ಧೇಹಿ ಭೋಗಮ್ ।
ಜ್ಯೋಕ್ಪಶ್ಯೇಮ ಸೂರ್ಯಮುಚ್ಚರಂ ತಮನುಮತೇ ಮೃಡಯಾ ನಃ ಸ್ಸ್ವಸ್ತಿ ॥ ಋ.ವೇ. – 10.59.6
ಅಮೃತಂ-ವೈಁ ಪ್ರಾಣಾ ಅಮೃತಮಾಪಃ ಪ್ರಾಣಾನೇವ ಯಥಾಸ್ಥಾನಮುಪಹ್ವಯತೇ ।

7। ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಮಂತ್ರಂ

ಶ್ಲೋ॥ ಯಜ್ಞೋಪವೀತೇ ತಸ್ಯ ಮಂತ್ರಸ್ಯ ಪರಮೇಷ್ಟಿ ಪರಬ್ರಹ್ಮರ್​ಷಿಃ ।
ಪರಮಾತ್ಮ ದೇವತಾ, ದೇವೀ ಗಾಯತ್ರೀಚ್ಛಂದಃ ।
ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧಾರಣೇ ವಿನಿಯೋಗಃ ॥

8। ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧಾರಣ ಮಂತ್ರಂ

ಶ್ಲೋ॥ ಯಜ್ಞೋಪವೀತಂ ಪರಮಂ ಪವಿತ್ರಂ ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ಯತ್ಸಹಜಂ ಪುರಸ್ತಾತ್ ।
ಆಯುಷ್ಯಮಗ್ರ್ಯಂ ಪ್ರತಿಮುಂಚ ಶುಭ್ರಂ-ಯಁಜ್ಞೋಪವೀತಂ ಬಲಮಸ್ತು ತೇಜಃ ॥

9। ಜೀರ್ಣ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ವಿಸರ್ಜನ

ಶ್ಲೋ॥ ಉಪವೀತಂ ಛಿನ್ನತಂತುಂ ಜೀರ್ಣಂ ಕಶ್ಮಲದೂಷಿತಂ
ವಿಸೃಜಾಮಿ ಯಶೋ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚೋ ದೀರ್ಘಾಯುರಸ್ತು ಮೇ ॥
ಓಂ ಶಾಂತಿ ಶಾಂತಿ ಶಾಂತಿಃ

ಚತುಸ್ಸಾಗರ ಪರ್ಯಂತಂ ಗೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯಃ ಶುಭಂ ಭವತು ।
———- ಪ್ರವರಾನ್ವಿತ ——— ಗೋತ್ರೋತ್ಪನ್ನ ——— ಶರ್ಮ ——— ಅಹಂ ಭೋ ಅಭಿವಾದಯೇ ।

ಸಮರ್ಪಣ

ಯಸ್ಯ ಸ್ಮೃತ್ಯಾ ಚ ನಾಮೋಕ್ತ್ಯಾ ತಪಸ್ಸಂಧ್ಯಾ ಕ್ರಿಯಾದಿಷು
ನ್ಯೂನಂ ಸಂಪೂರ್ಣತಾಂ-ಯಾಁತಿ ಸದ್ಯೋ ವಂದೇ ತಮಚ್ಯುತಮ್ ।
ಮಂತ್ರಹೀನಂ ಕ್ರಿಯಾಹೀನಂ ಭಕ್ತಿಹೀನಂ ರಮಾಪತೇ
ಯತ್ಕೃತಂ ತು ಮಯಾ ದೇವ ಪರಿಪೂರ್ಣಂ ತದಸ್ತು ಮೇ ॥

ಅನೇನ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧಾರಣೇನ, ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಪ್ರೇರಣಾಯ, ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಪ್ರೀಯಂತಾಂ-ವಁರದೋ ಭವತು ।
ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣಾರ್ಪಣಮಸ್ತು ॥

ಕಾಯೇನ ವಾಚಾ ಮನಸೇಂದ್ರಿಯೈರ್ವಾ ಬುದ್ಧ್ಯಾ‌உತ್ಮನಾ ವಾ ಪ್ರಕೃತೇ ಸ್ಸ್ವಭಾವಾತ್ ।
ಕರೋಮಿ ಯದ್ಯತ್ಸಕಲಂ ಪರಸ್ಮೈ ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣಾಯೇತಿ ಸಮರ್ಪಯಾಮಿ ॥