ನಾರಾಯಣೀಯಂ ದಶಕ 15 – ಕಪಿಲೋಪದೇಶಂ

ಮತಿರಿಹ ಗುಣಸಕ್ತಾ ಬಂಧಕೃತ್ತೇಷ್ವಸಕ್ತಾ
ತ್ವಮೃತಕೃದುಪರುಂಧೇ ಭಕ್ತಿಯೋಗಸ್ತು ಸಕ್ತಿಮ್ ।
ಮಹದನುಗಮಲಭ್ಯಾ ಭಕ್ತಿರೇವಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯಾ
ಕಪಿಲತನುರಿತಿ ತ್ವಂ ದೇವಹೂತ್ಯೈ ನ್ಯಗಾದೀಃ ॥1॥

ಪ್ರಕೃತಿಮಹದಹಂಕಾರಾಶ್ಚ ಮಾತ್ರಾಶ್ಚ ಭೂತಾ-
ನ್ಯಪಿ ಹೃದಪಿ ದಶಾಕ್ಷೀ ಪೂರುಷಃ ಪಂಚವಿಂಶಃ ।
ಇತಿ ವಿದಿತವಿಭಾಗೋ ಮುಚ್ಯತೇಽಸೌ ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ
ಕಪಿಲತನುರಿತಿ ತ್ವಂ ದೇವಹೂತ್ಯೈ ನ್ಯಗಾದೀಃ ॥2॥

ಪ್ರಕೃತಿಗತಗುಣೌಘೈರ್ನಾಜ್ಯತೇ ಪೂರುಷೋಽಯಂ
ಯದಿ ತು ಸಜತಿ ತಸ್ಯಾಂ ತತ್ ಗುಣಾಸ್ತಂ ಭಜೇರನ್ ।
ಮದನುಭಜನತತ್ತ್ವಾಲೋಚನೈಃ ಸಾಽಪ್ಯಪೇಯಾತ್
ಕಪಿಲತನುರಿತಿ ತ್ವಂ ದೇವಹೂತ್ಯೈ ನ್ಯಗಾದೀಃ ॥3॥

ವಿಮಲಮತಿರುಪಾತ್ತೈರಾಸನಾದ್ಯೈರ್ಮದಂಗಂ
ಗರುಡಸಮಧಿರೂಢಂ ದಿವ್ಯಭೂಷಾಯುಧಾಂಕಮ್ ।
ರುಚಿತುಲಿತತಮಾಲಂ ಶೀಲಯೇತಾನುವೇಲಂ
ಕಪಿಲತನುರಿತಿ ತ್ವಂ ದೇವಹೂತ್ಯೈ ನ್ಯಗಾದೀಃ ॥4॥

ಮಮ ಗುಣಗಣಲೀಲಾಕರ್ಣನೈಃ ಕೀರ್ತನಾದ್ಯೈ-
ರ್ಮಯಿ ಸುರಸರಿದೋಘಪ್ರಖ್ಯಚಿತ್ತಾನುವೃತ್ತಿಃ ।
ಭವತಿ ಪರಮಭಕ್ತಿಃ ಸಾ ಹಿ ಮೃತ್ಯೋರ್ವಿಜೇತ್ರೀ
ಕಪಿಲತನುರಿತಿ ತ್ವಂ ದೇವಹೂತ್ಯೈ ನ್ಯಗಾದೀಃ ॥5॥

ಅಹಹ ಬಹುಲಹಿಂಸಾಸಂಚಿತಾರ್ಥೈಃ ಕುಟುಂಬಂ
ಪ್ರತಿದಿನಮನುಪುಷ್ಣನ್ ಸ್ತ್ರೀಜಿತೋ ಬಾಲಲಾಲೀ ।
ವಿಶತಿ ಹಿ ಗೃಹಸಕ್ತೋ ಯಾತನಾಂ ಮಯ್ಯಭಕ್ತಃ
ಕಪಿಲತನುರಿತಿತ್ವಂ ದೇವಹೂತ್ಯೈ ನ್ಯಗಾದೀಃ ॥6॥

ಯುವತಿಜಠರಖಿನ್ನೋ ಜಾತಬೋಧೋಽಪ್ಯಕಾಂಡೇ
ಪ್ರಸವಗಲಿತಬೋಧಃ ಪೀಡಯೋಲ್ಲಂಘ್ಯ ಬಾಲ್ಯಮ್ ।
ಪುನರಪಿ ಬತ ಮುಹ್ಯತ್ಯೇವ ತಾರುಣ್ಯಕಾಲೇ
ಕಪಿಲತನುರಿತಿ ತ್ವಂ ದೇವಹೂತ್ಯೈ ನ್ಯಗಾದೀಃ ॥7॥

ಪಿತೃಸುರಗಣಯಾಜೀ ಧಾರ್ಮಿಕೋ ಯೋ ಗೃಹಸ್ಥಃ
ಸ ಚ ನಿಪತತಿ ಕಾಲೇ ದಕ್ಷಿಣಾಧ್ವೋಪಗಾಮೀ ।
ಮಯಿ ನಿಹಿತಮಕಾಮಂ ಕರ್ಮ ತೂದಕ್ಪಥಾರ್ಥಂ
ಕಪಿಲ್ತನುರಿತಿ ತ್ವಂ ದೇವಹೂತ್ಯೈ ನ್ಯಗಾದೀಃ ॥8॥

ಇತಿ ಸುವಿದಿತವೇದ್ಯಾಂ ದೇವ ಹೇ ದೇವಹೂತಿಂ
ಕೃತನುತಿಮನುಗೃಹ್ಯ ತ್ವಂ ಗತೋ ಯೋಗಿಸಂಘೈಃ ।
ವಿಮಲಮತಿರಥಾಽಸೌ ಭಕ್ತಿಯೋಗೇನ ಮುಕ್ತಾ
ತ್ವಮಪಿ ಜನಹಿತಾರ್ಥಂ ವರ್ತಸೇ ಪ್ರಾಗುದೀಚ್ಯಾಮ್ ॥9॥

ಪರಮ ಕಿಮು ಬಹೂಕ್ತ್ಯಾ ತ್ವತ್ಪದಾಂಭೋಜಭಕ್ತಿಂ
ಸಕಲಭಯವಿನೇತ್ರೀಂ ಸರ್ವಕಾಮೋಪನೇತ್ರೀಮ್ ।
ವದಸಿ ಖಲು ದೃಢಂ ತ್ವಂ ತದ್ವಿಧೂಯಾಮಯಾನ್ ಮೇ
ಗುರುಪವನಪುರೇಶ ತ್ವಯ್ಯುಪಾಧತ್ಸ್ವ ಭಕ್ತಿಮ್ ॥10॥