ઉપદેશ સારં (રમણ મહર્ષિ)

કર્તુરાજ્ઞયા પ્રાપ્યતે ફલમ્ ।
કર્મ કિં પરં કર્મ તજ્જડમ્ ॥ 1 ॥

કૃતિમહોદધૌ પતનકારણમ્ ।
ફલમશાશ્વતં ગતિનિરોધકમ્ ॥ 2 ॥

ઈશ્વરાર્પિતં નેચ્છયા કૃતમ્ ।
ચિત્તશોધકં મુક્તિસાધકમ્ ॥ 3 ॥

કાયવાઙ્મનઃ કાર્યમુત્તમમ્ ।
પૂજનં જપશ્ચિંતનં ક્રમાત્ ॥ 4 ॥

જગત ઈશધી યુક્તસેવનમ્ ।
અષ્ટમૂર્તિભૃદ્દેવપૂજનમ્ ॥ 5 ॥

ઉત્તમસ્તવાદુચ્ચમંદતઃ ।
ચિત્તજં જપધ્યાનમુત્તમમ્ ॥ 6 ॥

આજ્યધારયા સ્રોતસા સમમ્ ।
સરલચિંતનં વિરલતઃ પરમ્ ॥ 7 ॥

ભેદભાવનાત્ સોઽહમિત્યસૌ ।
ભાવનાઽભિદા પાવની મતા ॥ 8 ॥

ભાવશૂન્યસદ્ભાવસુસ્થિતિઃ ।
ભાવનાબલાદ્ભક્તિરુત્તમા ॥ 9 ॥

હૃત્સ્થલે મનઃ સ્વસ્થતા ક્રિયા ।
ભક્તિયોગબોધાશ્ચ નિશ્ચિતમ્ ॥ 10 ॥

વાયુરોધનાલ્લીયતે મનઃ ।
જાલપક્ષિવદ્રોધસાધનમ્ ॥ 11 ॥

ચિત્તવાયવશ્ચિત્ક્રિયાયુતાઃ ।
શાખયોર્દ્વયી શક્તિમૂલકા ॥ 12 ॥

લયવિનાશને ઉભયરોધને ।
લયગતં પુનર્ભવતિ નો મૃતમ્ ॥ 13 ॥

પ્રાણબંધનાલ્લીનમાનસમ્ ।
એકચિંતનાન્નાશમેત્યદઃ ॥ 14 ॥

નષ્ટમાનસોત્કૃષ્ટયોગિનઃ ।
કૃત્યમસ્તિ કિં સ્વસ્થિતિં યતઃ ॥ 15 ॥

દૃશ્યવારિતં ચિત્તમાત્મનઃ ।
ચિત્ત્વદર્શનં તત્ત્વદર્શનમ્ ॥ 16 ॥

માનસં તુ કિં માર્ગણે કૃતે ।
નૈવ માનસં માર્ગ આર્જવાત્ ॥ 17 ॥

વૃત્તયસ્ત્વહં વૃત્તિમાશ્રિતાઃ ।
વૃત્તયો મનો વિદ્ધ્યહં મનઃ ॥ 18 ॥

અહમયં કુતો ભવતિ ચિન્વતઃ ।
અયિ પતત્યહં નિજવિચારણમ્ ॥ 19 ॥

અહમિ નાશભાજ્યહમહંતયા ।
સ્ફુરતિ હૃત્સ્વયં પરમપૂર્ણસત્ ॥ 20 ॥

ઇદમહં પદાઽભિખ્યમન્વહમ્ ।
અહમિલીનકેઽપ્યલયસત્તયા ॥ 21 ॥

વિગ્રહેંદ્રિયપ્રાણધીતમઃ ।
નાહમેકસત્તજ્જડં હ્યસત્ ॥ 22 ॥

સત્ત્વભાસિકા ચિત્ક્વવેતરા ।
સત્તયા હિ ચિચ્ચિત્તયા હ્યહમ્ ॥ 23 ॥

ઈશજીવયોર્વેષધીભિદા ।
સત્સ્વભાવતો વસ્તુ કેવલમ્ ॥ 24 ॥

વેષહાનતઃ સ્વાત્મદર્શનમ્ ।
ઈશદર્શનં સ્વાત્મરૂપતઃ ॥ 25 ॥

આત્મસંસ્થિતિઃ સ્વાત્મદર્શનમ્ ।
આત્મનિર્દ્વયાદાત્મનિષ્ઠતા ॥ 26 ॥

જ્ઞાનવર્જિતાઽજ્ઞાનહીનચિત્ ।
જ્ઞાનમસ્તિ કિં જ્ઞાતુમંતરમ્ ॥ 27 ॥

કિં સ્વરૂપમિત્યાત્મદર્શને ।
અવ્યયાઽભવાઽઽપૂર્ણચિત્સુખમ્ ॥ 28 ॥

બંધમુક્ત્યતીતં પરં સુખમ્ ।
વિંદતીહ જીવસ્તુ દૈવિકઃ ॥ 29 ॥

અહમપેતકં નિજવિભાનકમ્ ।
મહદિદંતપો રમનવાગિયમ્ ॥ 30 ॥