શ્રી સુબ્રહ્મણ્ય સહસ્ર નામ સ્તોત્રમ્

ઋષય ઊચુઃ ।
સર્વશાસ્ત્રાર્થતત્ત્વજ્ઞ સર્વલોકોપકારક ।
વયં ચાતિથયઃ પ્રાપ્તા આતિથેયોઽસિ સુવ્રત ॥ 1 ॥

જ્ઞાનદાનેન સંસારસાગરાત્તારયસ્વ નઃ ।
કલૌ કલુષચિત્તા યે નરાઃ પાપરતાઃ સદા ॥ 2 ॥

કેન સ્તોત્રેણ મુચ્યંતે સર્વપાતકબંધનાત્ ।
ઇષ્ટસિદ્ધિકરં પુણ્યં દુઃખદારિદ્ર્યનાશનમ્ ॥ 3 ॥

સર્વરોગહરં સ્તોત્રં સૂત નો વક્તુમર્હસિ ।
શ્રીસૂત ઉવાચ ।
શૃણુધ્વં ઋષયઃ સર્વે નૈમિશારણ્યવાસિનઃ ॥ 4 ॥

તત્ત્વજ્ઞાનતપોનિષ્ઠાઃ સર્વશાસ્ત્રવિશારદાઃ ।
સ્વયંભુવા પુરા પ્રોક્તં નારદાય મહાત્મને ॥ 5 ॥

તદહં સંપ્રવક્ષ્યામિ શ્રોતું કૌતૂહલં યદિ ।
ઋષય ઊચુઃ ।
કિમાહ ભગવાન્બ્રહ્મા નારદાય મહાત્મને ॥ 6 ॥

સૂતપુત્ર મહાભાગ વક્તુમર્હસિ સાંપ્રતમ્ ।
શ્રીસૂત ઉવાચ ।
દિવ્યસિંહાસનાસીનં સર્વદેવૈરભિષ્ટુતમ્ ॥ 7 ॥

સાષ્ટાંગં પ્રણિપત્યૈનં બ્રહ્માણં ભુવનેશ્વરમ્ ।
નારદઃ પરિપપ્રચ્છ કૃતાંજલિરુપસ્થિતઃ ॥ 8 ॥

નારદ ઉવાચ ।
લોકનાથ સુરશ્રેષ્ઠ સર્વજ્ઞ કરુણાકર ।
ષણ્મુખસ્ય પરં સ્તોત્રં પાવનં પાપનાશનમ્ ॥ 9 ॥

હે ધાતઃ પુત્રવાત્સલ્યાત્તદ્વદ પ્રણતાય મે ।
ઉપદિશ્ય તુ મામેવં રક્ષ રક્ષ કૃપાનિધે ॥ 10 ॥

બ્રહ્મોવાચ ।
શૃણુ વક્ષ્યામિ દેવર્ષે સ્તવરાજમિદં પરમ્ ।
માતૃકામાલિકાયુક્તં જ્ઞાનમોક્ષસુખપ્રદમ્ ॥ 11 ॥

સહસ્રાણિ ચ નામાનિ ષણ્મુખસ્ય મહાત્મનઃ ।
યાનિ નામાનિ દિવ્યાનિ દુઃખરોગહરાણિ ચ ॥ 12 ॥

તાનિ નામાનિ વક્ષ્યામિ કૃપયા ત્વયિ નારદ ।
જપમાત્રેણ સિદ્ધ્યંતિ મનસા ચિંતિતાન્યપિ ॥ 13 ॥

ઇહામુત્ર પરં ભોગં લભતે નાત્ર સંશયઃ ।
ઇદં સ્તોત્રં પરં પુણ્યં કોટિયજ્ઞફલપ્રદમ્ ।
સંદેહો નાત્ર કર્તવ્યઃ શૃણુ મે નિશ્ચિતં વચઃ ॥ 14 ॥

ઓં અસ્ય શ્રીસુબ્રહ્મણ્યસહસ્રનામસ્તોત્ર મહામંત્રસ્ય બ્રહ્મા ઋષિઃ અનુષ્ટુપ્છંદઃ સુબ્રહ્મણ્યો દેવતા શરજન્માક્ષય ઇતિ બીજં શક્તિધરોઽક્ષય કાર્તિકેય ઇતિ શક્તિઃ ક્રૌંચધર ઇતિ કીલકં શિખિવાહન ઇતિ કવચં ષણ્મુખાય ઇતિ ધ્યાનં શ્રીસુબ્રહ્મણ્ય પ્રસાદસિદ્ધ્યર્થે જપે વિનિયોગઃ ।

કરન્યાસઃ –
ઓં શં ઓંકારસ્વરૂપાય ઓજોધરાય ઓજસ્વિને સુહૃદયાય હૃષ્ટચિત્તાત્મને ભાસ્વરરૂપાય અંગુષ્ઠાભ્યાં નમઃ ।
ઓં રં ષટ્કોણમધ્યનિલયાય ષટ્કિરીટધરાય શ્રીમતે ષડાધારાય તર્જનીભ્યાં નમઃ ।
ઓં વં ષણ્મુખાય શરજન્મને શુભલક્ષણાય શિખિવાહનાય મધ્યમાભ્યાં નમઃ ।
ઓં ણં કૃશાનુસંભવાય કવચિને કુક્કુટધ્વજાય અનામિકાભ્યાં નમઃ ।
ઓં ભં કંદર્પકોટિદીપ્યમાનાય દ્વિષડ્બાહવે દ્વાદશાક્ષાય કનિષ્ઠિકાભ્યાં નમઃ ।
ઓં વં ખેટધરાય ખડ્ગિને શક્તિહસ્તાય કરતલકરપૃષ્ઠાભ્યાં નમઃ ।

હૃદયાદિન્યાસઃ –
ઓં શં ઓંકારસ્વરૂપાય ઓજોધરાય ઓજસ્વિને સુહૃદયાય હૃષ્ટચિત્તાત્મને ભાસ્વરરૂપાય હૃદયાય નમઃ ।
ઓં રં ષટ્કોણમધ્યનિલયાય ષટ્કિરીટધરાય શ્રીમતે ષડાધારાય શિરસે સ્વાહા ।
ઓં વં ષણ્મુખાય શરજન્મને શુભલક્ષણાય શિખિવાહનાય શિખાયૈ વષટ્ ।
ઓં ણં કૃશાનુસંભવાય કવચિને કુક્કુટધ્વજાય કવચાય હુમ્ ।
ઓં ભં કંદર્પકોટિદીપ્યમાનાય દ્વિષડ્બાહવે દ્વાદશાક્ષાય નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ।
ઓં વં ખેટધરાય ખડ્ગિને શક્તિહસ્તાય અસ્ત્રાય ફટ્ ।
ભૂર્ભુવસ્સુવરોમિતિ દિગ્બંધઃ ।

ધ્યાનમ્ ।
ધ્યાયેત્ષણ્મુખમિંદુકોટિસદૃશં રત્નપ્રભાશોભિતં
બાલાર્કદ્યુતિષટ્કિરીટવિલસત્કેયૂરહારાન્વિતમ્ ।
કર્ણાલંબિતકુંડલપ્રવિલસદ્ગંડસ્થલાશોભિતં
કાંચીકંકણકિંકિણીરવયુતં શૃંગારસારોદયમ્ ॥ 1 ॥

ધ્યાયેદીપ્સિતસિદ્ધિદં શિવસુતં શ્રીદ્વાદશાક્ષં ગુહં
ખેટં કુક્કુટમંકુશં ચ વરદં પાશં ધનુશ્ચક્રકમ્ ।
વજ્રં શક્તિમસિં ચ શૂલમભયં દોર્ભિર્ધૃતં ષણ્મુખં
દેવં ચિત્રમયૂરવાહનગતં ચિત્રાંબરાલંકૃતમ્ ॥ 2 ॥

સ્તોત્રમ્ ।
અચિંત્યશક્તિરનઘસ્ત્વક્ષોભ્યસ્ત્વપરાજિતઃ ।
અનાથવત્સલોઽમોઘસ્ત્વશોકોઽપ્યજરોઽભયઃ ॥ 1 ॥

અત્યુદારો હ્યઘહરસ્ત્વગ્રગણ્યોઽદ્રિજાસુતઃ ।
અનંતમહિમાઽપારોઽનંતસૌખ્યપ્રદોઽવ્યયઃ ॥ 2 ॥

અનંતમોક્ષદોઽનાદિરપ્રમેયોઽક્ષરોઽચ્યુતઃ ।
અકલ્મષોઽભિરામોઽગ્રધુર્યશ્ચામિતવિક્રમઃ ॥ 3 ॥

[ અતુલશ્ચામૃતોઽઘોરો હ્યનંતોઽનંતવિક્રમઃ ]
અનાથનાથો હ્યમલો હ્યપ્રમત્તોઽમરપ્રભુઃ ।
અરિંદમોઽખિલાધારસ્ત્વણિમાદિગુણોઽગ્રણીઃ ॥ 4 ॥

અચંચલોઽમરસ્તુત્યો હ્યકલંકોઽમિતાશનઃ ।
અગ્નિભૂરનવદ્યાંગો હ્યદ્ભુતોઽભીષ્ટદાયકઃ ॥ 5 ॥

અતીંદ્રિયોઽપ્રમેયાત્મા હ્યદૃશ્યોઽવ્યક્તલક્ષણઃ ।
આપદ્વિનાશકસ્ત્વાર્ય આઢ્ય આગમસંસ્તુતઃ ॥ 6 ॥

આર્તસંરક્ષણસ્ત્વાદ્ય આનંદસ્ત્વાર્યસેવિતઃ ।
આશ્રિતેષ્ટાર્થવરદ આનંદ્યાર્તફલપ્રદઃ ॥ 7 ॥

આશ્ચર્યરૂપ આનંદ આપન્નાર્તિવિનાશનઃ ।
ઇભવક્ત્રાનુજસ્ત્વિષ્ટ ઇભાસુરહરાત્મજઃ ॥ 8 ॥

ઇતિહાસશ્રુતિસ્તુત્ય ઇંદ્રભોગફલપ્રદઃ ।
ઇષ્ટાપૂર્તફલપ્રાપ્તિરિષ્ટેષ્ટવરદાયકઃ ॥ 9 ॥

ઇહામુત્રેષ્ટફલદ ઇષ્ટદસ્ત્વિંદ્રવંદિતઃ ।
ઈડનીયસ્ત્વીશપુત્ર ઈપ્સિતાર્થપ્રદાયકઃ ॥ 10 ॥

ઈતિભીતિહરશ્ચેડ્ય ઈષણાત્રયવર્જિતઃ ।
ઉદારકીર્તિરુદ્યોગી ચોત્કૃષ્ટોરુપરાક્રમઃ ॥ 11 ॥

ઉત્કૃષ્ટશક્તિરુત્સાહ ઉદારશ્ચોત્સવપ્રિયઃ ।
ઉજ્જૃંભ ઉદ્ભવશ્ચોગ્ર ઉદગ્રશ્ચોગ્રલોચનઃ ॥ 12 ॥

ઉન્મત્ત ઉગ્રશમન ઉદ્વેગઘ્નોરગેશ્વરઃ ।
ઉરુપ્રભાવશ્ચોદીર્ણ ઉમાપુત્ર ઉદારધીઃ ॥ 13 ॥

ઊર્ધ્વરેતઃસુતસ્તૂર્ધ્વગતિદસ્તૂર્જપાલકઃ ।
ઊર્જિતસ્તૂર્ધ્વગસ્તૂર્ધ્વ ઊર્ધ્વલોકૈકનાયકઃ ॥ 14 ॥

ઊર્જાવાનૂર્જિતોદાર ઊર્જિતોર્જિતશાસનઃ ।
ઋષિદેવગણસ્તુત્ય ઋણત્રયવિમોચનઃ ॥ 15 ॥

ઋજુરૂપો હ્યૃજુકર ઋજુમાર્ગપ્રદર્શનઃ ।
ઋતંભરો હ્યૃજુપ્રીત ઋષભસ્ત્વૃદ્ધિદસ્ત્વૃતઃ ॥ 16 ॥

લુલિતોદ્ધારકો લૂતભવપાશપ્રભંજનઃ ।
એણાંકધરસત્પુત્ર એક એનોવિનાશનઃ ॥ 17 ॥

ઐશ્વર્યદશ્ચૈંદ્રભોગી ચૈતિહ્યશ્ચૈંદ્રવંદિતઃ ।
ઓજસ્વી ચૌષધિસ્થાનમોજોદશ્ચૌદનપ્રદઃ ॥ 18 ॥

ઔદાર્યશીલ ઔમેય ઔગ્ર ઔન્નત્યદાયકઃ ।
ઔદાર્ય ઔષધકર ઔષધં ચૌષધાકરઃ ॥ 19 ॥

અંશુમાનંશુમાલીડ્ય અંબિકાતનયોઽન્નદઃ ।
અંધકારિસુતોઽંધત્વહારી ચાંબુજલોચનઃ ॥ 20 ॥

અસ્તમાયોઽમરાધીશો હ્યસ્પષ્ટોઽસ્તોકપુણ્યદઃ ।
અસ્તામિત્રોઽસ્તરૂપશ્ચાસ્ખલત્સુગતિદાયકઃ ॥ 21 ॥

કાર્તિકેયઃ કામરૂપઃ કુમારઃ ક્રૌંચદારણઃ ।
કામદઃ કારણં કામ્યઃ કમનીયઃ કૃપાકરઃ ॥ 22 ॥

કાંચનાભઃ કાંતિયુક્તઃ કામી કામપ્રદઃ કવિઃ ।
કીર્તિકૃત્કુક્કુટધરઃ કૂટસ્થઃ કુવલેક્ષણઃ ॥ 23 ॥

કુંકુમાંગઃ ક્લમહરઃ કુશલઃ કુક્કુટધ્વજઃ ।
કુશાનુસંભવઃ ક્રૂરઃ ક્રૂરઘ્નઃ કલિતાપહૃત્ ॥ 24 ॥

કામરૂપઃ કલ્પતરુઃ કાંતઃ કામિતદાયકઃ ।
કલ્યાણકૃત્ક્લેશનાશઃ કૃપાળુઃ કરુણાકરઃ ॥ 25 ॥

કલુષઘ્નઃ ક્રિયાશક્તિઃ કઠોરઃ કવચી કૃતી ।
કોમલાંગઃ કુશપ્રીતઃ કુત્સિતઘ્નઃ કલાધરઃ ॥ 26 ॥

ખ્યાતઃ ખેટધરઃ ખડ્ગી ખટ્વાંગી ખલનિગ્રહઃ ।
ખ્યાતિપ્રદઃ ખેચરેશઃ ખ્યાતેહઃ ખેચરસ્તુતઃ ॥ 27 ॥

ખરતાપહરઃ સ્વસ્થઃ ખેચરઃ ખેચરાશ્રયઃ ।
ખંડેંદુમૌલિતનયઃ ખેલઃ ખેચરપાલકઃ ॥ 28 ॥

ખસ્થલઃ ખંડિતાર્કશ્ચ ખેચરીજનપૂજિતઃ ।
ગાંગેયો ગિરિજાપુત્રો ગણનાથાનુજો ગુહઃ ॥ 29 ॥

ગોપ્તા ગીર્વાણસંસેવ્યો ગુણાતીતો ગુહાશ્રયઃ ।
ગતિપ્રદો ગુણનિધિઃ ગંભીરો ગિરિજાત્મજઃ ॥ 30 ॥

ગૂઢરૂપો ગદહરો ગુણાધીશો ગુણાગ્રણીઃ ।
ગોધરો ગહનો ગુપ્તો ગર્વઘ્નો ગુણવર્ધનઃ ॥ 31 ॥

ગુહ્યો ગુણજ્ઞો ગીતિજ્ઞો ગતાતંકો ગુણાશ્રયઃ ।
ગદ્યપદ્યપ્રિયો ગુણ્યો ગોસ્તુતો ગગનેચરઃ ॥ 32 ॥

ગણનીયચરિત્રશ્ચ ગતક્લેશો ગુણાર્ણવઃ ।
ઘૂર્ણિતાક્ષો ઘૃણિનિધિઃ ઘનગંભીરઘોષણઃ ॥ 33 ॥

ઘંટાનાદપ્રિયો ઘોષો ઘોરાઘૌઘવિનાશનઃ ।
ઘનાનંદો ઘર્મહંતા ઘૃણાવાન્ ઘૃષ્ટિપાતકઃ ॥ 34 ॥

ઘૃણી ઘૃણાકરો ઘોરો ઘોરદૈત્યપ્રહારકઃ ।
ઘટિતૈશ્વર્યસંદોહો ઘનાર્થો ઘનસંક્રમઃ ॥ 35 ॥

ચિત્રકૃચ્ચિત્રવર્ણશ્ચ ચંચલશ્ચપલદ્યુતિઃ ।
ચિન્મયશ્ચિત્સ્વરૂપશ્ચ ચિરાનંદશ્ચિરંતનઃ ॥ 36 ॥

ચિત્રકેલિશ્ચિત્રતરશ્ચિંતનીયશ્ચમત્કૃતિઃ ।
ચોરઘ્નશ્ચતુરશ્ચારુશ્ચામીકરવિભૂષણઃ ॥ 37 ॥

ચંદ્રાર્કકોટિસદૃશશ્ચંદ્રમૌલિતનૂભવઃ ।
છાદિતાંગશ્છદ્મહંતા છેદિતાખિલપાતકઃ ॥ 38 ॥

છેદીકૃતતમઃક્લેશશ્છત્રીકૃતમહાયશાઃ ।
છાદિતાશેષસંતાપશ્છુરિતામૃતસાગરઃ ॥ 39 ॥

છન્નત્રૈગુણ્યરૂપશ્ચ છાતેહશ્છિન્નસંશયઃ ।
છંદોમયશ્છંદગામી છિન્નપાશશ્છવિશ્છદઃ ॥ 40 ॥

જગદ્ધિતો જગત્પૂજ્યો જગજ્જ્યેષ્ઠો જગન્મયઃ ।
જનકો જાહ્નવીસૂનુર્જિતામિત્રો જગદ્ગુરુઃ ॥ 41 ॥

જયી જિતેંદ્રિયો જૈત્રો જરામરણવર્જિતઃ ।
જ્યોતિર્મયો જગન્નાથો જગજ્જીવો જનાશ્રયઃ ॥ 42 ॥

જગત્સેવ્યો જગત્કર્તા જગત્સાક્ષી જગત્પ્રિયઃ ।
જંભારિવંદ્યો જયદો જગજ્જનમનોહરઃ ॥ 43 ॥

જગદાનંદજનકો જનજાડ્યાપહારકઃ ।
જપાકુસુમસંકાશો જનલોચનશોભનઃ ॥ 44 ॥

જનેશ્વરો જિતક્રોધો જનજન્મનિબર્હણઃ ।
જયદો જંતુતાપઘ્નો જિતદૈત્યમહાવ્રજઃ ॥ 45 ॥

જિતમાયો જિતક્રોધો જિતસંગો જનપ્રિયઃ ।
ઝંઝાનિલમહાવેગો ઝરિતાશેષપાતકઃ ॥ 46 ॥

ઝર્ઝરીકૃતદૈત્યૌઘો ઝલ્લરીવાદ્યસંપ્રિયઃ ।
જ્ઞાનમૂર્તિર્જ્ઞાનગમ્યો જ્ઞાની જ્ઞાનમહાનિધિઃ ॥ 47 ॥

ટંકારનૃત્તવિભવઃ ટંકવજ્રધ્વજાંકિતઃ ।
ટંકિતાખિલલોકશ્ચ ટંકિતૈનસ્તમોરવિઃ ॥ 48 ॥

ડંબરપ્રભવો ડંભો ડંબો ડમરુકપ્રિયઃ । [ડમડ્ડ]
ડમરોત્કટસન્નાદો ડિંભરૂપસ્વરૂપકઃ ॥ 49 ॥

ઢક્કાનાદપ્રીતિકરો ઢાલિતાસુરસંકુલઃ ।
ઢૌકિતામરસંદોહો ઢુંઢિવિઘ્નેશ્વરાનુજઃ ॥ 50 ॥

તત્ત્વજ્ઞસ્તત્વગસ્તીવ્રસ્તપોરૂપસ્તપોમયઃ ।
ત્રયીમયસ્ત્રિકાલજ્ઞસ્ત્રિમૂર્તિસ્ત્રિગુણાત્મકઃ ॥ 51 ॥

ત્રિદશેશસ્તારકારિસ્તાપઘ્નસ્તાપસપ્રિયઃ ।
તુષ્ટિદસ્તુષ્ટિકૃત્તીક્ષ્ણસ્તપોરૂપસ્ત્રિકાલવિત્ ॥ 52 ॥

સ્તોતા સ્તવ્યઃ સ્તવપ્રીતઃ સ્તુતિઃ સ્તોત્રં સ્તુતિપ્રિયઃ ।
સ્થિતઃ સ્થાયી સ્થાપકશ્ચ સ્થૂલસૂક્ષ્મપ્રદર્શકઃ ॥ 53 ॥

સ્થવિષ્ઠઃ સ્થવિરઃ સ્થૂલઃ સ્થાનદઃ સ્થૈર્યદઃ સ્થિરઃ ।
દાંતો દયાપરો દાતા દુરિતઘ્નો દુરાસદઃ ॥ 54 ॥

દર્શનીયો દયાસારો દેવદેવો દયાનિધિઃ ।
દુરાધર્ષો દુર્વિગાહ્યો દક્ષો દર્પણશોભિતઃ ॥ 55 ॥

દુર્ધરો દાનશીલશ્ચ દ્વાદશાક્ષો દ્વિષડ્ભુજઃ ।
દ્વિષટ્કર્ણો દ્વિષડ્બાહુર્દીનસંતાપનાશનઃ ॥ 56 ॥

દંદશૂકેશ્વરો દેવો દિવ્યો દિવ્યાકૃતિર્દમઃ ।
દીર્ઘવૃત્તો દીર્ઘબાહુર્દીર્ઘદૃષ્ટિર્દિવસ્પતિઃ ॥ 57 ॥

દંડો દમયિતા દર્પો દેવસિંહો દૃઢવ્રતઃ ।
દુર્લભો દુર્ગમો દીપ્તો દુષ્પ્રેક્ષ્યો દિવ્યમંડનઃ ॥ 58 ॥

દુરોદરઘ્નો દુઃખઘ્નો દુરારિઘ્નો દિશાં પતિઃ ।
દુર્જયો દેવસેનેશો દુર્જ્ઞેયો દુરતિક્રમઃ ॥ 59 ॥

દંભો દૃપ્તશ્ચ દેવર્ષિર્દૈવજ્ઞો દૈવચિંતકઃ ।
ધુરંધરો ધર્મપરો ધનદો ધૃતિવર્ધનઃ ॥ 60 ॥

ધર્મેશો ધર્મશાસ્ત્રજ્ઞો ધન્વી ધર્મપરાયણઃ ।
ધનાધ્યક્ષો ધનપતિર્ધૃતિમાંધૂતકિલ્બિષઃ ॥ 61 ॥

ધર્મહેતુર્ધર્મશૂરો ધર્મકૃદ્ધર્મવિદ્ધ્રુવઃ ।
ધાતા ધીમાંધર્મચારી ધન્યો ધુર્યો ધૃતવ્રતઃ ॥ 62 ॥

નિત્યોત્સવો નિત્યતૃપ્તો નિર્લેપો નિશ્ચલાત્મકઃ ।
નિરવદ્યો નિરાધારો નિષ્કલંકો નિરંજનઃ ॥ 63 ॥

નિર્મમો નિરહંકારો નિર્મોહો નિરુપદ્રવઃ ।
નિત્યાનંદો નિરાતંકો નિષ્પ્રપંચો નિરામયઃ ॥ 64 ॥

નિરવદ્યો નિરીહશ્ચ નિર્દર્શો નિર્મલાત્મકઃ ।
નિત્યાનંદો નિર્જરેશો નિઃસંગો નિગમસ્તુતઃ ॥ 65 ॥

નિષ્કંટકો નિરાલંબો નિષ્પ્રત્યૂહો નિરુદ્ભવઃ ।
નિત્યો નિયતકલ્યાણો નિર્વિકલ્પો નિરાશ્રયઃ ॥ 66 ॥

નેતા નિધિર્નૈકરૂપો નિરાકારો નદીસુતઃ ।
પુલિંદકન્યારમણઃ પુરુજિત્પરમપ્રિયઃ ॥ 67 ॥

પ્રત્યક્ષમૂર્તિઃ પ્રત્યક્ષઃ પરેશઃ પૂર્ણપુણ્યદઃ ।
પુણ્યાકરઃ પુણ્યરૂપઃ પુણ્યઃ પુણ્યપરાયણઃ ॥ 68 ॥

પુણ્યોદયઃ પરં જ્યોતિઃ પુણ્યકૃત્પુણ્યવર્ધનઃ ।
પરાનંદઃ પરતરઃ પુણ્યકીર્તિઃ પુરાતનઃ ॥ 69 ॥

પ્રસન્નરૂપઃ પ્રાણેશઃ પન્નગઃ પાપનાશનઃ ।
પ્રણતાર્તિહરઃ પૂર્ણઃ પાર્વતીનંદનઃ પ્રભુઃ ॥ 70 ॥

પૂતાત્મા પુરુષઃ પ્રાણઃ પ્રભવઃ પુરુષોત્તમઃ ।
પ્રસન્નઃ પરમસ્પષ્ટઃ પરઃ પરિબૃઢઃ પરઃ ॥ 71 ॥

પરમાત્મા પરબ્રહ્મ પરાર્થઃ પ્રિયદર્શનઃ ।
પવિત્રઃ પુષ્ટિદઃ પૂર્તિઃ પિંગળઃ પુષ્ટિવર્ધનઃ ॥ 72 ॥

પાપહારી પાશધરઃ પ્રમત્તાસુરશિક્ષકઃ ।
પાવનઃ પાવકઃ પૂજ્યઃ પૂર્ણાનંદઃ પરાત્પરઃ ॥ 73 ॥

પુષ્કલઃ પ્રવરઃ પૂર્વઃ પિતૃભક્તઃ પુરોગમઃ ।
પ્રાણદઃ પ્રાણિજનકઃ પ્રદિષ્ટઃ પાવકોદ્ભવઃ ॥ 74 ॥

પરબ્રહ્મસ્વરૂપશ્ચ પરમૈશ્વર્યકારણમ્ ।
પરર્ધિદઃ પુષ્ટિકરઃ પ્રકાશાત્મા પ્રતાપવાન્ ॥ 75 ॥

પ્રજ્ઞાપરઃ પ્રકૃષ્ટાર્થઃ પૃથુઃ પૃથુપરાક્રમઃ ।
ફણીશ્વરઃ ફણિવરઃ ફણામણિવિભૂષણઃ ॥ 76 ॥

ફલદઃ ફલહસ્તશ્ચ ફુલ્લાંબુજવિલોચનઃ ।
ફડુચ્ચાટિતપાપૌઘઃ ફણિલોકવિભૂષણઃ ॥ 77 ॥

બાહુલેયો બૃહદ્રૂપો બલિષ્ઠો બલવાન્ બલી ।
બ્રહ્મેશવિષ્ણુરૂપશ્ચ બુદ્ધો બુદ્ધિમતાં વરઃ ॥ 78 ॥

બાલરૂપો બ્રહ્મગર્ભો બ્રહ્મચારી બુધપ્રિયઃ ।
બહુશ્રુતો બહુમતો બ્રહ્મણ્યો બ્રાહ્મણપ્રિયઃ ॥ 79 ॥

બલપ્રમથનો બ્રહ્મા બહુરૂપો બહુપ્રદઃ ।
બૃહદ્ભાનુતનૂદ્ભૂતો બૃહત્સેનો બિલેશયઃ ॥ 80 ॥

બહુબાહુર્બલશ્રીમાન્ બહુદૈત્યવિનાશકઃ ।
બિલદ્વારાંતરાલસ્થો બૃહચ્છક્તિધનુર્ધરઃ ॥ 81 ॥

બાલાર્કદ્યુતિમાન્ બાલો બૃહદ્વક્ષા બૃહદ્ધનુઃ ।
ભવ્યો ભોગીશ્વરો ભાવ્યો ભવનાશો ભવપ્રિયઃ ॥ 82 ॥

ભક્તિગમ્યો ભયહરો ભાવજ્ઞો ભક્તસુપ્રિયઃ ।
ભુક્તિમુક્તિપ્રદો ભોગી ભગવાન્ ભાગ્યવર્ધનઃ ॥ 83 ॥

ભ્રાજિષ્ણુર્ભાવનો ભર્તા ભીમો ભીમપરાક્રમઃ ।
ભૂતિદો ભૂતિકૃદ્ભોક્તા ભૂતાત્મા ભુવનેશ્વરઃ ॥ 84 ॥

ભાવકો ભીકરો ભીષ્મો ભાવકેષ્ટો ભવોદ્ભવઃ ।
ભવતાપપ્રશમનો ભોગવાન્ ભૂતભાવનઃ ॥ 85 ॥

ભોજ્યપ્રદો ભ્રાંતિનાશો ભાનુમાન્ ભુવનાશ્રયઃ ।
ભૂરિભોગપ્રદો ભદ્રો ભજનીયો ભિષગ્વરઃ ॥ 86 ॥

મહાસેનો મહોદારો મહાશક્તિર્મહાદ્યુતિઃ ।
મહાબુદ્ધિર્મહાવીર્યો મહોત્સાહો મહાબલઃ ॥ 87 ॥

મહાભોગી મહામાયી મેધાવી મેખલી મહાન્ ।
મુનિસ્તુતો મહામાન્યો મહાનંદો મહાયશાઃ ॥ 88 ॥

મહોર્જિતો માનનિધિર્મનોરથફલપ્રદઃ ।
મહોદયો મહાપુણ્યો મહાબલપરાક્રમઃ ॥ 89 ॥

માનદો મતિદો માલી મુક્તામાલાવિભૂષણઃ ।
મનોહરો મહામુખ્યો મહર્ધિર્મૂર્તિમાન્મુનિઃ ॥ 90 ॥

મહોત્તમો મહોપાયો મોક્ષદો મંગળપ્રદઃ ।
મુદાકરો મુક્તિદાતા મહાભોગો મહોરગઃ ॥ 91 ॥

યશસ્કરો યોગયોનિર્યોગિષ્ઠો યમિનાં વરઃ ।
યશસ્વી યોગપુરુષો યોગ્યો યોગનિધિર્યમી ॥ 92 ॥

યતિસેવ્યો યોગયુક્તો યોગવિદ્યોગસિદ્ધિદઃ ।
યંત્રો યંત્રી ચ યંત્રજ્ઞો યંત્રવાન્યંત્રવાહકઃ ॥ 93 ॥

યાતનારહિતો યોગી યોગીશો યોગિનાં વરઃ ।
રમણીયો રમ્યરૂપો રસજ્ઞો રસભાવનઃ ॥ 94 ॥

રંજનો રંજિતો રાગી રુચિરો રુદ્રસંભવઃ ।
રણપ્રિયો રણોદારો રાગદ્વેષવિનાશનઃ ॥ 95 ॥

રત્નાર્ચી રુચિરો રમ્યો રૂપલાવણ્યવિગ્રહઃ ।
રત્નાંગદધરો રત્નભૂષણો રમણીયકઃ ॥ 96 ॥

રુચિકૃદ્રોચમાનશ્ચ રંજિતો રોગનાશનઃ ।
રાજીવાક્ષો રાજરાજો રક્તમાલ્યાનુલેપનઃ ॥ 97 ॥

રાજદ્વેદાગમસ્તુત્યો રજઃસત્ત્વગુણાન્વિતઃ ।
રજનીશકલારમ્યો રત્નકુંડલમંડિતઃ ॥ 98 ॥

રત્નસન્મૌલિશોભાઢ્યો રણન્મંજીરભૂષણઃ ।
લોકૈકનાથો લોકેશો લલિતો લોકનાયકઃ ॥ 99 ॥

લોકરક્ષો લોકશિક્ષો લોકલોચનરંજિતઃ ।
લોકબંધુર્લોકધાતા લોકત્રયમહાહિતઃ ॥ 100 ॥

લોકચૂડામણિર્લોકવંદ્યો લાવણ્યવિગ્રહઃ ।
લોકાધ્યક્ષસ્તુ લીલાવાન્લોકોત્તરગુણાન્વિતઃ ॥ 101 ॥

વરિષ્ઠો વરદો વૈદ્યો વિશિષ્ટો વિક્રમો વિભુઃ ।
વિબુધાગ્રચરો વશ્યો વિકલ્પપરિવર્જિતઃ ॥ 102 ॥

વિપાશો વિગતાતંકો વિચિત્રાંગો વિરોચનઃ ।
વિદ્યાધરો વિશુદ્ધાત્મા વેદાંગો વિબુધપ્રિયઃ ॥ 103 ॥

વચસ્કરો વ્યાપકશ્ચ વિજ્ઞાની વિનયાન્વિતઃ ।
વિદ્વત્તમો વિરોધિઘ્નો વીરો વિગતરાગવાન્ ॥ 104 ॥

વીતભાવો વિનીતાત્મા વેદગર્ભો વસુપ્રદઃ ।
વિશ્વદીપ્તિર્વિશાલાક્ષો વિજિતાત્મા વિભાવનઃ ॥ 105 ॥

વેદવેદ્યો વિધેયાત્મા વીતદોષશ્ચ વેદવિત્ ।
વિશ્વકર્મા વીતભયો વાગીશો વાસવાર્ચિતઃ ॥ 106 ॥

વીરધ્વંસો વિશ્વમૂર્તિર્વિશ્વરૂપો વરાસનઃ ।
વિશાખો વિમલો વાગ્મી વિદ્વાન્વેદધરો વટુઃ ॥ 107 ॥

વીરચૂડામણિર્વીરો વિદ્યેશો વિબુધાશ્રયઃ ।
વિજયી વિનયી વેત્તા વરીયાન્વિરજા વસુઃ ॥ 108 ॥

વીરઘ્નો વિજ્વરો વેદ્યો વેગવાન્વીર્યવાન્વશી ।
વરશીલો વરગુણો વિશોકો વજ્રધારકઃ ॥ 109 ॥

શરજન્મા શક્તિધરઃ શત્રુઘ્નઃ શિખિવાહનઃ ।
શ્રીમાન્ શિષ્ટઃ શુચિઃ શુદ્ધઃ શાશ્વતઃ શ્રુતિસાગરઃ ॥ 110 ॥

શરણ્યઃ શુભદઃ શર્મ શિષ્ટેષ્ટઃ શુભલક્ષણઃ ।
શાંતઃ શૂલધરઃ શ્રેષ્ઠઃ શુદ્ધાત્મા શંકરઃ શિવઃ ॥ 111 ॥

શિતિકંઠાત્મજઃ શૂરઃ શાંતિદઃ શોકનાશનઃ ।
ષાણ્માતુરઃ ષણ્મુખશ્ચ ષડ્ગુણૈશ્વર્યસંયુતઃ ॥ 112 ॥

ષટ્ચક્રસ્થઃ ષડૂર્મિઘ્નઃ ષડંગશ્રુતિપારગઃ ।
ષડ્ભાવરહિતઃ ષટ્કઃ ષટ્છાસ્ત્રસ્મૃતિપારગઃ ॥ 113 ॥

ષડ્વર્ગદાતા ષડ્ગ્રીવઃ ષડરિઘ્નઃ ષડાશ્રયઃ ।
ષટ્કિરીટધરઃ શ્રીમાન્ ષડાધારશ્ચ ષટ્ક્રમઃ ॥ 114 ॥

ષટ્કોણમધ્યનિલયઃ ષંડત્વપરિહારકઃ ।
સેનાનીઃ સુભગઃ સ્કંદઃ સુરાનંદઃ સતાં ગતિઃ ॥ 115 ॥

સુબ્રહ્મણ્યઃ સુરાધ્યક્ષઃ સર્વજ્ઞઃ સર્વદઃ સુખી ।
સુલભઃ સિદ્ધિદઃ સૌમ્યઃ સિદ્ધેશઃ સિદ્ધિસાધનઃ ॥ 116 ॥

સિદ્ધાર્થઃ સિદ્ધસંકલ્પઃ સિદ્ધસાધુઃ સુરેશ્વરઃ ।
સુભુજઃ સર્વદૃક્સાક્ષી સુપ્રસાદઃ સનાતનઃ ॥ 117 ॥

સુધાપતિઃ સ્વયંજ્યોતિઃ સ્વયંભૂઃ સર્વતોમુખઃ ।
સમર્થઃ સત્કૃતિઃ સૂક્ષ્મઃ સુઘોષઃ સુખદઃ સુહૃત્ ॥ 118 ॥

સુપ્રસન્નઃ સુરશ્રેષ્ઠઃ સુશીલઃ સત્યસાધકઃ ।
સંભાવ્યઃ સુમનાઃ સેવ્યઃ સકલાગમપારગઃ ॥ 119 ॥

સુવ્યક્તઃ સચ્ચિદાનંદઃ સુવીરઃ સુજનાશ્રયઃ ।
સર્વલક્ષણસંપન્નઃ સત્યધર્મપરાયણઃ ॥ 120 ॥

સર્વદેવમયઃ સત્યઃ સદા મૃષ્ટાન્નદાયકઃ ।
સુધાપી સુમતિઃ સત્યઃ સર્વવિઘ્નવિનાશનઃ ॥ 121 ॥

સર્વદુઃખપ્રશમનઃ સુકુમારઃ સુલોચનઃ ।
સુગ્રીવઃ સુધૃતિઃ સારઃ સુરારાધ્યઃ સુવિક્રમઃ ॥ 122 ॥

સુરારિઘ્નઃ સ્વર્ણવર્ણઃ સર્પરાજઃ સદા શુચિઃ ।
સપ્તાર્ચિર્ભૂઃ સુરવરઃ સર્વાયુધવિશારદઃ ॥ 123 ॥

હસ્તિચર્માંબરસુતો હસ્તિવાહનસેવિતઃ ।
હસ્તચિત્રાયુધધરો હૃતાઘો હસિતાનનઃ ॥ 124 ॥

હેમભૂષો હરિદ્વર્ણો હૃષ્ટિદો હૃષ્ટિવર્ધનઃ ।
હેમાદ્રિભિદ્ધંસરૂપો હુંકારહતકિલ્બિષઃ ॥ 125 ॥

હિમાદ્રિજાતાતનુજો હરિકેશો હિરણ્મયઃ ।
હૃદ્યો હૃષ્ટો હરિસખો હંસો હંસગતિર્હવિઃ ॥ 126 ॥

હિરણ્યવર્ણો હિતકૃદ્ધર્ષદો હેમભૂષણઃ ।
હરપ્રિયો હિતકરો હતપાપો હરોદ્ભવઃ ॥ 127 ॥

ક્ષેમદઃ ક્ષેમકૃત્ક્ષેમ્યઃ ક્ષેત્રજ્ઞઃ ક્ષામવર્જિતઃ ।
ક્ષેત્રપાલઃ ક્ષમાધારઃ ક્ષેમક્ષેત્રઃ ક્ષમાકરઃ ॥ 128 ॥

ક્ષુદ્રઘ્નઃ ક્ષાંતિદઃ ક્ષેમઃ ક્ષિતિભૂષઃ ક્ષમાશ્રયઃ ।
ક્ષાલિતાઘઃ ક્ષિતિધરઃ ક્ષીણસંરક્ષણક્ષમઃ ॥ 129 ॥

ક્ષણભંગુરસન્નદ્ધઘનશોભિકપર્દકઃ ।
ક્ષિતિભૃન્નાથતનયામુખપંકજભાસ્કરઃ ॥ 130 ॥

ક્ષતાહિતઃ ક્ષરઃ ક્ષંતા ક્ષતદોષઃ ક્ષમાનિધિઃ ।
ક્ષપિતાખિલસંતાપઃ ક્ષપાનાથસમાનનઃ ॥ 131 ॥

ઉત્તર ન્યાસઃ ।
કરન્યાસઃ –
ઓં શં ઓંકારસ્વરૂપાય ઓજોધરાય ઓજસ્વિને સુહૃદયાય હૃષ્ટચિત્તાત્મને ભાસ્વરરૂપાય અંગુષ્ઠાભ્યાં નમઃ ।
ઓં રં ષટ્કોણમધ્યનિલયાય ષટ્કિરીટધરાય શ્રીમતે ષડાધારાય તર્જનીભ્યાં નમઃ ।
ઓં વં ષણ્મુખાય શરજન્મને શુભલક્ષણાય શિખિવાહનાય મધ્યમાભ્યાં નમઃ ।
ઓં ણં કૃશાનુસંભવાય કવચિને કુક્કુટધ્વજાય અનામિકાભ્યાં નમઃ ।
ઓં ભં કંદર્પકોટિદીપ્યમાનાય દ્વિષડ્બાહવે દ્વાદશાક્ષાય કનિષ્ઠિકાભ્યાં નમઃ ।
ઓં વં ખેટધરાય ખડ્ગિને શક્તિહસ્તાય કરતલકરપૃષ્ઠાભ્યાં નમઃ ।

હૃદયાદિન્યાસઃ –
ઓં શં ઓંકારસ્વરૂપાય ઓજોધરાય ઓજસ્વિને સુહૃદયાય હૃષ્ટચિત્તાત્મને ભાસ્વરરૂપાય હૃદયાય નમઃ ।
ઓં રં ષટ્કોણમધ્યનિલયાય ષટ્કિરીટધરાય શ્રીમતે ષડાધારાય શિરસે સ્વાહા ।
ઓં વં ષણ્મુખાય શરજન્મને શુભલક્ષણાય શિખિવાહનાય શિખાયૈ વષટ્ ।
ઓં ણં કૃશાનુસંભવાય કવચિને કુક્કુટધ્વજાય કવચાય હુમ્ ।
ઓં ભં કંદર્પકોટિદીપ્યમાનાય દ્વિષડ્બાહવે દ્વાદશાક્ષાય નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ।
ઓં વં ખેટધરાય ખડ્ગિને શક્તિહસ્તાય અસ્ત્રાય ફટ્ ।
ભૂર્ભુવસ્સુવરોમિતિ દિગ્વિમોકઃ ।

ફલશ્રુતિ ।
ઇતિ નામ્નાં સહસ્રાણિ ષણ્મુખસ્ય ચ નારદ ।
યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્વાપિ ભક્તિયુક્તેન ચેતસા ॥ 1 ॥

સ સદ્યો મુચ્યતે પાપૈર્મનોવાક્કાયસંભવૈઃ ।
આયુર્વૃદ્ધિકરં પુંસાં સ્થૈર્યવીર્યવિવર્ધનમ્ ॥ 2 ॥

વાક્યેનૈકેન વક્ષ્યામિ વાંછિતાર્થં પ્રયચ્છતિ ।
તસ્માત્સર્વાત્મના બ્રહ્મન્નિયમેન જપેત્સુધીઃ ॥ 3 ॥

ઇતિ સ્કંદપુરાણે ઈશ્વરપ્રોક્તે બ્રહ્મનારદસંવાદે શ્રી સુબ્રહ્મણ્ય સહસ્રનામ સ્તોત્રમ્ ।