શ્રી ગુરુગીતા દ્વિતીયોધ્યાયઃ

અથ દ્વિતીયોઽધ્યાયઃ ॥

ધ્યાનં શ્રુણુ મહાદેવિ સર્વાનંદપ્રદાયકમ્ ।
સર્વસૌખ્યકરં ચૈવ ભુક્તિમુક્તિપ્રદાયકમ્ ॥ 109 ॥

શ્રીમત્પરં બ્રહ્મ ગુરું સ્મરામિ
શ્રીમત્પરં બ્રહ્મ ગુરું ભજામિ ।
શ્રીમત્પરં બ્રહ્મ ગુરું વદામિ
શ્રીમત્પરં બ્રહ્મ ગુરું નમામિ ॥ 110 ॥

બ્રહ્માનંદં પરમસુખદં કેવલં જ્ઞાનમૂર્તિં
દ્વંદ્વાતીતં ગગનસદૃશં તત્ત્વમસ્યાદિલક્ષ્યમ્ ।
એકં નિત્યં વિમલમચલં સર્વધીસાક્ષિભૂતં
ભાવાતીતં ત્રિગુણરહિતં સદ્ગુરું તં નમામિ ॥ 111 ॥

હૃદંબુજે કર્ણિકમધ્યસંસ્થે
સિંહાસને સંસ્થિતદિવ્યમૂર્તિમ્ ।
ધ્યાયેદ્ગુરું ચંદ્રકલાપ્રકાશં
સચ્ચિત્સુખાભીષ્ટવરં દધાનમ્ ॥ 112 ॥

શ્વેતાંબરં શ્વેતવિલેપપુષ્પં
મુક્તાવિભૂષં મુદિતં દ્વિનેત્રમ્ ।
વામાંકપીઠસ્થિતદિવ્યશક્તિં
મંદસ્મિતં પૂર્ણકૃપાનિધાનમ્ ॥ 113 ॥

આનંદમાનંદકરં પ્રસન્નં
જ્ઞાનસ્વરૂપં નિજભાવયુક્તમ્ ।
યોગીંદ્રમીડ્યં ભવરોગવૈદ્યં
શ્રીમદ્ગુરું નિત્યમહં નમામિ ॥ 114 ॥

વંદે ગુરૂણાં ચરણારવિંદં
સંદર્શિતસ્વાત્મસુખાવબોધે ।
જનસ્ય યે જાંગલિકાયમાને
સંસારહાલાહલમોહશાંત્યૈ ॥ 115 ॥

યસ્મિન્ સૃષ્ટિસ્થિતિધ્વંસનિગ્રહાનુગ્રહાત્મકમ્ ।
કૃત્યં પંચવિધં શશ્વત્ ભાસતે તં ગુરું ભજેત્ ॥ 116 ॥

પાદાબ્જે સર્વસંસારદાવકાલાનલં સ્વકે ।
બ્રહ્મરંધ્રે સ્થિતાંભોજમધ્યસ્થં ચંદ્રમંડલમ્ ॥ 117 ॥

અકથાદિત્રિરેખાબ્જે સહસ્રદળમંડલે ।
હંસપાર્શ્વત્રિકોણે ચ સ્મરેત્તન્મધ્યગં ગુરુમ્ ॥ 118 ॥

નિત્યં શુદ્ધં નિરાભાસં નિરાકારં નિરંજનમ્ ।
નિત્યબોધં ચિદાનંદં ગુરું બ્રહ્મ નમામ્યહમ્ ॥ 119 ॥

સકલભુવનસૃષ્ટિઃ કલ્પિતાશેષસૃષ્ટિઃ
નિખિલનિગમદૃષ્ટિઃ સત્પદાર્થૈકસૃષ્ટિઃ ।
અતદ્ગણપરમેષ્ટિઃ સત્પદાર્થૈકદૃષ્ટિઃ
ભવગુણપરમેષ્ટિર્મોક્ષમાર્ગૈકદૃષ્ટિઃ ॥ 120 ॥

સકલભુવનરંગસ્થાપનાસ્તંભયષ્ટિઃ
સકરુણરસવૃષ્ટિસ્તત્ત્વમાલાસમષ્ટિઃ ।
સકલસમયસૃષ્ટિસ્સચ્ચિદાનંદદૃષ્ટિઃ
નિવસતુ મયિ નિત્યં શ્રીગુરોર્દિવ્યદૃષ્ટિઃ ॥ 121 ॥

ન ગુરોરધિકં ન ગુરોરધિકં
ન ગુરોરધિકં ન ગુરોરધિકમ્ ।
શિવશાસનતઃ શિવશાસનતઃ
શિવશાસનતઃ શિવશાસનતઃ ॥ 122 ॥

ઇદમેવ શિવં ઇદમેવ શિવં
ઇદમેવ શિવં ઇદમેવ શિવમ્ ।
હરિશાસનતો હરિશાસનતો
હરિશાસનતો હરિશાસનતઃ ॥ 123 ॥

વિદિતં વિદિતં વિદિતં વિદિતં
વિજનં વિજનં વિજનં વિજનમ્ ।
વિધિશાસનતો વિધિશાસનતો
વિધિશાસનતો વિધિશાસનતઃ ॥ 124 ॥

એવંવિધં ગુરું ધ્યાત્વા જ્ઞાનમુત્પદ્યતે સ્વયમ્ ।
તદા ગુરૂપદેશેન મુક્તોઽહમિતિ ભાવયેત્ ॥ 125 ॥

ગુરૂપદિષ્ટમાર્ગેણ મનશ્શુદ્ધિં તુ કારયેત્ ।
અનિત્યં ખંડયેત્સર્વં યત્કિંચિદાત્મગોચરમ્ ॥ 126 ॥

જ્ઞેયં સર્વં પ્રતીતં ચ જ્ઞાનં ચ મન ઉચ્યતે ।
જ્ઞાનં જ્ઞેયં સમં કુર્યાન્નાન્યઃ પંથા દ્વિતીયકઃ ॥ 127 ॥

કિમત્ર બહુનોક્તેન શાસ્ત્રકોટિશતૈરપિ ।
દુર્લભા ચિત્તવિશ્રાંતિઃ વિના ગુરુકૃપાં પરામ્ ॥ 128 ॥

કરુણાખડ્ગપાતેન છિત્વા પાશાષ્ટકં શિશોઃ ।
સમ્યગાનંદજનકઃ સદ્ગુરુઃ સોઽભિધીયતે ॥ 129 ॥

એવં શ્રુત્વા મહાદેવિ ગુરુનિંદાં કરોતિ યઃ ।
સ યાતિ નરકાન્ ઘોરાન્ યાવચ્ચંદ્રદિવાકરૌ ॥ 130 ॥

યાવત્કલ્પાંતકો દેહસ્તાવદ્દેવિ ગુરું સ્મરેત્ ।
ગુરુલોપો ન કર્તવ્યઃ સ્વચ્છંદો યદિ વા ભવેત્ ॥ 131 ॥

હુંકારેણ ન વક્તવ્યં પ્રાજ્ઞશિષ્યૈઃ કદાચન ।
ગુરોરગ્ર ન વક્તવ્યમસત્યં તુ કદાચન ॥ 132 ॥

ગુરું ત્વંકૃત્ય હુંકૃત્ય ગુરુસાન્નિધ્યભાષણઃ ।
અરણ્યે નિર્જલે દેશે સંભવેદ્ બ્રહ્મરાક્ષસઃ ॥ 133 ॥

અદ્વૈતં ભાવયેન્નિત્યં સર્વાવસ્થાસુ સર્વદા ।
કદાચિદપિ નો કુર્યાદદ્વૈતં ગુરુસન્નિધૌ ॥ 134 ॥

દૃશ્યવિસ્મૃતિપર્યંતં કુર્યાદ્ ગુરુપદાર્ચનમ્ ।
તાદૃશસ્યૈવ કૈવલ્યં ન ચ તદ્વ્યતિરેકિણઃ ॥ 135 ॥

અપિ સંપૂર્ણતત્ત્વજ્ઞો ગુરુત્યાગી ભવેદ્યદા ।
ભવત્યેવ હિ તસ્યાંતકાલે વિક્ષેપમુત્કટમ્ ॥ 136 ॥

ગુરુકાર્યં ન લંઘેત નાપૃષ્ટ્વા કાર્યમાચરેત્ ।
ન હ્યુત્તિષ્ઠેદ્દિશેઽનત્વા ગુરુસદ્ભાવશોભિતઃ ॥ 137 ॥

ગુરૌ સતિ સ્વયં દેવિ પરેષાં તુ કદાચન ।
ઉપદેશં ન વૈ કુર્યાત્ તથા ચેદ્રાક્ષસો ભવેત્ ॥ 138 ॥

ન ગુરોરાશ્રમે કુર્યાત્ દુષ્પાનં પરિસર્પણમ્ ।
દીક્ષા વ્યાખ્યા પ્રભુત્વાદિ ગુરોરાજ્ઞાં ન કારયેત્ ॥ 139 ॥

નોપાશ્રયં ચ પર્યકં ન ચ પાદપ્રસારણમ્ ।
નાંગભોગાદિકં કુર્યાન્ન લીલામપરામપિ ॥ 140 ॥

ગુરૂણાં સદસદ્વાઽપિ યદુક્તં તન્ન લંઘયેત્ ।
કુર્વન્નાજ્ઞાં દિવા રાત્રૌ દાસવન્નિવસેદ્ગુરો ॥ 141 ॥

અદત્તં ન ગુરોર્દ્રવ્યમુપભુંજીત કર્હિચિત્ ।
દત્તે ચ રંકવદ્ગ્રાહ્યં પ્રાણોઽપ્યેતેન લભ્યતે ॥ 142 ॥

પાદુકાસનશય્યાદિ ગુરુણા યદભીષ્ટિતમ્ ।
નમસ્કુર્વીત તત્સર્વં પાદાભ્યાં ન સ્પૃશેત્ ક્વચિત્ ॥ 143 ॥

ગચ્છતઃ પૃષ્ઠતો ગચ્છેત્ ગુરુચ્છાયાં ન લંઘયેત્ ।
નોલ્બણં ધારયેદ્વેષં નાલંકારાંસ્તતોલ્બણાન્ ॥ 144 ॥

ગુરુનિંદાકરં દૃષ્ટ્વા ધાવયેદથ વાસયેત્ ।
સ્થાનં વા તત્પરિત્યાજ્યં જિહ્વાચ્છેદાક્ષમો યદિ ॥ 145 ॥

નોચ્છિષ્ટં કસ્યચિદ્દેયં ગુરોરાજ્ઞાં ન ચ ત્યજેત્ ।
કૃત્સ્નમુચ્છિષ્ટમાદાય હવિરિવ ભક્ષયેત્સ્વયમ્ ॥ 146 ॥

નાઽનૃતં નાઽપ્રિયં ચૈવ ન ગર્વં નાઽપિ વા બહુ ।
ન નિયોગપરં બ્રૂયાત્ ગુરોરાજ્ઞાં વિભાવયેત્ ॥ 147 ॥

પ્રભો દેવકુલેશાનાં સ્વામિન્ રાજન્ કુલેશ્વર ।
ઇતિ સંબોધનૈર્ભીતો ગુરુભાવેન સર્વદા ॥ 148 ॥

મુનિભિઃ પન્નગૈર્વાપિ સુરૈર્વા શાપિતો યદિ ।
કાલમૃત્યુભયાદ્વાપિ ગુરુઃ સંત્રાતિ પાર્વતિ ॥ 149 ॥

અશક્તા હિ સુરાદ્યાશ્ચ હ્યશક્તાઃ મુનયસ્તથા ।
ગુરુશાપોપપન્નસ્ય રક્ષણાય ચ કુત્રચિત્ ॥ 150 ॥

મંત્રરાજમિદં દેવિ ગુરુરિત્યક્ષરદ્વયમ્ ।
સ્મૃતિવેદપુરાણાનાં સારમેવ ન સંશયઃ ॥ 151 ॥

સત્કારમાનપૂજાર્થં દંડકાષયધારણઃ ।
સ સન્ન્યાસી ન વક્તવ્યઃ સન્ન્યાસી જ્ઞાનતત્પરઃ ॥ 152 ॥

વિજાનંતિ મહાવાક્યં ગુરોશ્ચરણ સેવયા ।
તે વૈ સન્ન્યાસિનઃ પ્રોક્તા ઇતરે વેષધારિણઃ ॥ 153 ॥

[પાઠભેદઃ –
નિત્યં બ્રહ્મ નિરાકારં નિર્ગુણં બોધયેત્પરમ્ ।
ભાસયન્ બ્રહ્મભાવં ચ દીપો દીપાંતરં યથા ॥
]
નિત્યં બ્રહ્મ નિરાકારં નિર્ગુણં સત્યચિદ્ધનમ્ ।
યઃ સાક્ષાત્કુરુતે લોકે ગુરુત્વં તસ્ય શોભતે ॥ 154 ॥

ગુરુપ્રસાદતઃ સ્વાત્મન્યાત્મારામનિરીક્ષણાત્ ।
સમતા મુક્તિમાર્ગેણ સ્વાત્મજ્ઞાનં પ્રવર્તતે ॥ 155 ॥

આબ્રહ્મસ્તંબપર્યંતં પરમાત્મસ્વરૂપકમ્ ।
સ્થાવરં જંગમં ચૈવ પ્રણમામિ જગન્મયમ્ ॥ 156 ॥

વંદેઽહં સચ્ચિદાનંદં ભાવાતીતં જગદ્ગુરુમ્ ।
નિત્યં પૂર્ણં નિરાકારં નિર્ગુણં સ્વાત્મસંસ્થિતમ્ ॥ 157 ॥

પરાત્પરતરં ધ્યાયેન્નિત્યમાનંદકારકમ્ ।
હૃદયાકાશમધ્યસ્થં શુદ્ધસ્ફટિકસન્નિભમ્ ॥ 158 ॥

સ્ફાટિકે સ્ફાટિકં રૂપં દર્પણે દર્પણો યથા ।
તથાઽઽત્મનિ ચિદાકારમાનંદં સોઽહમિત્યુત ॥ 159 ॥

અંગુષ્ઠમાત્રં પુરુષં ધ્યાયેચ્ચ ચિન્મયં હૃદિ ।
તત્ર સ્ફુરતિ યો ભાવઃ શૃણુ તત્કથયામિ તે ॥ 160 ॥

અજોઽહમમરોઽહં ચ અનાદિનિધનો હ્યહમ્ ।
અવિકારશ્ચિદાનંદો હ્યણીયાન્મહતો મહાન્ ॥ 161 ॥

અપૂર્વમપરં નિત્યં સ્વયંજ્યોતિર્નિરામયમ્ ।
વિરજં પરમાકાશં ધ્રુવમાનંદમવ્યયમ્ ॥ 162 ॥

અગોચરં તથાઽગમ્યં નામરૂપવિવર્જિતમ્ ।
નિશ્શબ્દં તુ વિજાનીયાત્સ્વભાવાદ્બ્રહ્મ પાર્વતિ ॥ 163 ॥

યથા ગંધસ્વભાવત્વં કર્પૂરકુસુમાદિષુ ।
શીતોષ્ણત્વસ્વભાવત્વં તથા બ્રહ્મણિ શાશ્વતમ્ ॥ 164 ॥

યથા નિજસ્વભાવેન કુંડલે કટકાદયઃ ।
સુવર્ણત્વેન તિષ્ઠંતિ તથાઽહં બ્રહ્મ શાશ્વતમ્ ॥ 165 ॥

સ્વયં તથાવિધો ભૂત્વા સ્થાતવ્યં યત્ર કુત્ર ચિત્ ।
કીટો ભૃંગ ઇવ ધ્યાનાદ્યથા ભવતિ તાદૃશઃ ॥ 166 ॥

ગુરુધ્યાનં તથા કૃત્વા સ્વયં બ્રહ્મમયો ભવેત્ ।
પિંડે પદે તથા રૂપે મુક્તાસ્તે નાત્ર સંશયઃ ॥ 167 ॥

શ્રીપાર્વતી ઉવાચ ।
પિંડં કિં તુ મહાદેવ પદં કિં સમુદાહૃતમ્ ।
રૂપાતીતં ચ રૂપં કિં એતદાખ્યાહિ શંકર ॥ 168 ॥

શ્રીમહાદેવ ઉવાચ ।
પિંડં કુંડલિની શક્તિઃ પદં હંસમુદાહૃતમ્ ।
રૂપં બિંદુરિતિ જ્ઞેયં રૂપાતીતં નિરંજનમ્ ॥ 169 ॥

પિંડે મુક્તાઃ પદે મુક્તા રૂપે મુક્તા વરાનને ।
રૂપાતીતે તુ યે મુક્તાસ્તે મુક્તા નાઽત્ર સંશયઃ ॥ 170 ॥

ગુરુર્ધ્યાનેનૈવ નિત્યં દેહી બ્રહ્મમયો ભવેત્ ।
સ્થિતશ્ચ યત્ર કુત્રાઽપિ મુક્તોઽસૌ નાઽત્ર સંશયઃ ॥ 171 ॥

જ્ઞાનં વૈરાગ્યમૈશ્વર્યં યશશ્રીઃ સ્વમુદાહૃતમ્ ।
ષડ્ગુણૈશ્વર્યયુક્તો હિ ભગવાન્ શ્રીગુરુઃ પ્રિયે ॥ 172 ॥

ગુરુશ્શિવો ગુરુર્દેવો ગુરુર્બંધુઃ શરીરિણામ્ ।
ગુરુરાત્મા ગુરુર્જીવો ગુરોરન્યન્ન વિદ્યતે ॥ 173 ॥

એકાકી નિસ્સ્પૃહઃ શાંતશ્ચિંતાઽસૂયાદિવર્જિતઃ ।
બાલ્યભાવેન યો ભાતિ બ્રહ્મજ્ઞાની સ ઉચ્યતે ॥ 174 ॥

ન સુખં વેદશાસ્ત્રેષુ ન સુખં મંત્રયંત્રકે ।
ગુરોઃ પ્રસાદાદન્યત્ર સુખં નાસ્તિ મહીતલે ॥ 175 ॥

ચાર્વાકવૈષ્ણવમતે સુખં પ્રાભાકરે ન હિ ।
ગુરોઃ પાદાંતિકે યદ્વત્સુખં વેદાંતસમ્મતમ્ ॥ 176 ॥

ન તત્સુખં સુરેંદ્રસ્ય ન સુખં ચક્રવર્તિનામ્ ।
યત્સુખં વીતરાગસ્ય મુનેરેકાંતવાસિનઃ ॥ 177 ॥

નિત્યં બ્રહ્મરસં પીત્વા તૃપ્તો યઃ પરમાત્મનિ ।
ઇંદ્રં ચ મન્યતે તુચ્છં નૃપાણાં તત્ર કા કથા ॥ 178 ॥

યતઃ પરમકૈવલ્યં ગુરુમાર્ગેણ વૈ ભવેત્ ।
ગુરુભક્તિરતઃ કાર્યા સર્વદા મોક્ષકાંક્ષિભિઃ ॥ 179 ॥

એક એવાઽદ્વિતીયોઽહં ગુરુવાક્યેન નિશ્ચિતઃ ।
એવમભ્યસ્યતા નિત્યં ન સેવ્યં વૈ વનાંતરમ્ ॥ 180 ॥

અભ્યાસાન્નિમિષેણૈવ સમાધિમધિગચ્છતિ ।
આજન્મજનિતં પાપં તત્​ક્ષણાદેવ નશ્યતિ ॥ 181 ॥

કિમાવાહનમવ્યક્તે વ્યાપકે કિં વિસર્જનમ્ ।
અમૂર્તે ચ કથં પૂજા કથં ધ્યાનં નિરામયે ॥ 182 ॥

ગુરુર્વિષ્ણુઃ સત્ત્વમયો રાજસશ્ચતુરાનનઃ ।
તામસો રુદ્રરૂપેણ સૃજત્યવતિ હંતિ ચ ॥ 183 ॥

સ્વયં બ્રહ્મમયો ભૂત્વા તત્પરં ચાવલોકયેત્ ।
પરાત્પરતરં નાન્યત્ સર્વગં તન્નિરામયમ્ ॥ 184 ॥

તસ્યાવલોકનં પ્રાપ્ય સર્વસંગવિવર્જિતઃ ।
એકાકી નિસ્સ્પૃહઃ શાંતઃ સ્થાતવ્યં તત્પ્રસાદતઃ ॥ 185 ॥

લબ્ધં વાઽથ ન લબ્ધં વા સ્વલ્પં વા બહુળં તથા ।
નિષ્કામેનૈવ ભોક્તવ્યં સદા સંતુષ્ટમાનસઃ ॥ 186 ॥

સર્વજ્ઞપદમિત્યાહુર્દેહી સર્વમયો ભુવિ ।
સદાઽઽનંદઃ સદા શાંતો રમતે યત્ર કુત્ર ચિત્ ॥ 187 ॥

યત્રૈવ તિષ્ઠતે સોઽપિ સ દેશઃ પુણ્યભાજનઃ ।
મુક્તસ્ય લક્ષણં દેવિ તવાઽગ્રે કથિતં મયા ॥ 188 ॥

ઉપદેશસ્ત્વયં દેવિ ગુરુમાર્ગેણ મુક્તિદઃ ।
ગુરુભક્તિઃ તથાઽત્યંતા કર્તવ્યા વૈ મનીષિભિઃ ॥ 189 ॥

નિત્યયુક્તાશ્રયઃ સર્વવેદકૃત્સર્વવેદકૃત્ ।
સ્વપરજ્ઞાનદાતા ચ તં વંદે ગુરુમીશ્વરમ્ ॥ 190 ॥

યદ્યપ્યધીતા નિગમાઃ ષડંગા આગમાઃ પ્રિયે ।
અધ્યાત્માદીનિ શાસ્ત્રાણિ જ્ઞાનં નાસ્તિ ગુરું વિના ॥ 191 ॥

શિવપૂજારતો વાઽપિ વિષ્ણુપૂજારતોઽથવા ।
ગુરુતત્ત્વવિહીનશ્ચેત્તત્સર્વં વ્યર્થમેવ હિ ॥ 192 ॥

શિવસ્વરૂપમજ્ઞાત્વા શિવપૂજા કૃતા યદિ ।
સા પૂજા નામમાત્રં સ્યાચ્ચિત્રદીપ ઇવ પ્રિયે ॥ 193 ॥

સર્વં સ્યાત્સફલં કર્મ ગુરુદીક્ષાપ્રભાવતઃ ।
ગુરુલાભાત્સર્વલાભો ગુરુહીનસ્તુ બાલિશઃ ॥ 194 ॥

ગુરુહીનઃ પશુઃ કીટઃ પતંગો વક્તુમર્હતિ ।
શિવરૂપં સ્વરૂપં ચ ન જાનાતિ યતસ્સ્વયમ્ ॥ 195 ॥

તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન સર્વસંગવિવર્જિતઃ ।
વિહાય શાસ્ત્રજાલાનિ ગુરુમેવ સમાશ્રયેત્ ॥ 196 ॥

નિરસ્તસર્વસંદેહો એકીકૃત્ય સુદર્શનમ્ ।
રહસ્યં યો દર્શયતિ ભજામિ ગુરુમીશ્વરમ્ ॥ 197 ॥

જ્ઞાનહીનો ગુરુસ્ત્યાજ્યો મિથ્યાવાદી વિડંબકઃ ।
સ્વવિશ્રાંતિં ન જાનાતિ પરશાંતિં કરોતિ કિમ્ ॥ 198 ॥

શિલાયાઃ કિં પરં જ્ઞાનં શિલાસંઘપ્રતારણે ।
સ્વયં તર્તું ન જાનાતિ પરં નિસ્તારયેત્ કથમ્ ॥ 199 ॥

ન વંદનીયાસ્તે કષ્ટં દર્શનાદ્ભ્રાંતિકારકાઃ ।
વર્જયેત્તાન્ ગુરૂન્ દૂરે ધીરસ્ય તુ સમાશ્રયેત્ ॥ 200 ॥

પાષંડિનઃ પાપરતાઃ નાસ્તિકા ભેદબુદ્ધયઃ ।
સ્ત્રીલંપટા દુરાચારાઃ કૃતઘ્ના બકવૃત્તયઃ ॥ 201 ॥

કર્મભ્રષ્ટાઃ ક્ષમાનષ્ટા નિંદ્યતર્કૈશ્ચ વાદિનઃ ।
કામિનઃ ક્રોધિનશ્ચૈવ હિંસ્રાશ્ચંડાઃ શઠાસ્તથા ॥ 202 ॥

જ્ઞાનલુપ્તા ન કર્તવ્યા મહાપાપાસ્તથા પ્રિયે ।
એભ્યો ભિન્નો ગુરુઃ સેવ્યઃ એકભક્ત્યા વિચાર્ય ચ ॥ 203 ॥

શિષ્યાદન્યત્ર દેવેશિ ન વદેદ્યસ્ય કસ્યચિત્ ।
નરાણાં ચ ફલપ્રાપ્તૌ ભક્તિરેવ હિ કારણમ્ ॥ 204 ॥

ગૂઢો દૃઢશ્ચ પ્રીતશ્ચ મૌનેન સુસમાહિતઃ ।
સકૃત્કામગતો વાઽપિ પંચધા ગુરુરીરિતઃ ॥ 205 ॥

સર્વં ગુરુમુખાલ્લબ્ધં સફલં પાપનાશનમ્ ।
યદ્યદાત્મહિતં વસ્તુ તત્તદ્દ્રવ્યં ન વંચયેત્ ॥ 206 ॥

ગુરુદેવાર્પણં વસ્તુ તેન તુષ્ટોઽસ્મિ સુવ્રતે ।
શ્રીગુરોઃ પાદુકાં મુદ્રાં મૂલમંત્રં ચ ગોપયેત્ ॥ 207 ॥

નતાઽસ્મિ તે નાથ પદારવિંદં
બુદ્ધીંદ્રિયપ્રાણમનોવચોભિઃ ।
યચ્ચિંત્યતે ભાવિત આત્મયુક્તૌ
મુમુક્ષિભિઃ કર્મમયોપશાંતયે ॥ 208 ॥

અનેન યદ્ભવેત્કાર્યં તદ્વદામિ તવ પ્રિયે ।
લોકોપકારકં દેવિ લૌકિકં તુ વિવર્જયેત્ ॥ 209 ॥

લૌકિકાદ્ધર્મતો યાતિ જ્ઞાનહીનો ભવાર્ણવે ।
જ્ઞાનભાવે ચ યત્સર્વં કર્મ નિષ્કર્મ શામ્યતિ ॥ 210 ॥

ઇમાં તુ ભક્તિભાવેન પઠેદ્વૈ શૃણુયાદપિ ।
લિખિત્વા યત્પ્રદાનેન તત્સર્વં ફલમશ્નુતે ॥ 211 ॥

ગુરુગીતામિમાં દેવિ હૃદિ નિત્યં વિભાવય ।
મહાવ્યાધિગતૈર્દુઃખૈઃ સર્વદા પ્રજપેન્મુદા ॥ 212 ॥

ગુરુગીતાક્ષરૈકૈકં મંત્રરાજમિદં પ્રિયે ।
અન્યે ચ વિવિધાઃ મંત્રાઃ કલાં નાર્હંતિ ષોડશીમ્ ॥ 213 ॥

અનંત ફલમાપ્નોતિ ગુરુગીતા જપેન તુ ।
સર્વપાપહરા દેવિ સર્વદારિદ્ર્યનાશિની ॥ 214 ॥

અકાલમૃત્યુહરા ચૈવ સર્વસંકટનાશિની ।
યક્ષરાક્ષસભૂતાદિચોરવ્યાઘ્રવિઘાતિની ॥ 215 ॥

સર્વોપદ્રવકુષ્ઠાદિદુષ્ટદોષનિવારિણી ।
યત્ફલં ગુરુસાન્નિધ્યાત્તત્ફલં પઠનાદ્ભવેત્ ॥ 216 ॥

મહાવ્યાધિહરા સર્વવિભૂતેઃ સિદ્ધિદા ભવેત્ ।
અથવા મોહને વશ્યે સ્વયમેવ જપેત્સદા ॥ 217 ॥

કુશદૂર્વાસને દેવિ હ્યાસને શુભ્રકંબલે ।
ઉપવિશ્ય તતો દેવિ જપેદેકાગ્રમાનસઃ ॥ 218 ॥

શુક્લં સર્વત્ર વૈ પ્રોક્તં વશ્યે રક્તાસનં પ્રિયે ।
પદ્માસને જપેન્નિત્યં શાંતિવશ્યકરં પરમ્ ॥ 219 ॥

વસ્ત્રાસને ચ દારિદ્ર્યં પાષાણે રોગસંભવઃ ।
મેદિન્યાં દુઃખમાપ્નોતિ કાષ્ઠે ભવતિ નિષ્ફલમ્ ॥ 220 ॥

કૃષ્ણાજિને જ્ઞાનસિદ્ધિઃ મોક્ષશ્રીર્વ્યાઘ્રચર્મણિ ।
કુશાસને જ્ઞાનસિદ્ધિઃ સર્વસિદ્ધિસ્તુ કંબલે ॥ 221 ॥

આગ્નેય્યાં કર્ષણં ચૈવ વાયવ્યાં શત્રુનાશનમ્ ।
નૈરૃત્યાં દર્શનં ચૈવ ઈશાન્યાં જ્ઞાનમેવ ચ ॥ 222 ॥

ઉદઙ્મુખઃ શાંતિજાપ્યે વશ્યે પૂર્વમુખસ્તથા ।
યામ્યે તુ મારણં પ્રોક્તં પશ્ચિમે ચ ધનાગમઃ ॥ 223 ॥

મોહનં સર્વભૂતાનાં બંધમોક્ષકરં પરમ્ ।
દેવરાજપ્રિયકરં રાજાનં વશમાનયેત્ ॥ 224 ॥

મુખસ્તંભકરં ચૈવ ગુણાનાં ચ વિવર્ધનમ્ ।
દુષ્કર્મનાશનં ચૈવ તથા સત્કર્મસિદ્ધિદમ્ ॥ 225 ॥

અસિદ્ધં સાધયેત્કાર્યં નવગ્રહભયાપહમ્ ।
દુઃસ્વપ્નનાશનં ચૈવ સુસ્વપ્નફલદાયકમ્ ॥ 226 ॥

મોહશાંતિકરં ચૈવ બંધમોક્ષકરં પરમ્ ।
સ્વરૂપજ્ઞાનનિલયં ગીતાશાસ્ત્રમિદં શિવે ॥ 227 ॥

યં યં ચિંતયતે કામં તં તં પ્રાપ્નોતિ નિશ્ચયમ્ ।
નિત્યં સૌભાગ્યદં પુણ્યં તાપત્રયકુલાપહમ્ ॥ 228 ॥

સર્વશાંતિકરં નિત્યં તથા વંધ્યા સુપુત્રદમ્ ।
અવૈધવ્યકરં સ્ત્રીણાં સૌભાગ્યસ્ય વિવર્ધનમ્ ॥ 229 ॥

આયુરારોગ્યમૈશ્વર્યં પુત્રપૌત્રવિવર્ધનમ્ ।
નિષ્કામજાપી વિધવા પઠેન્મોક્ષમવાપ્નુયાત્ ॥ 230 ॥

અવૈધવ્યં સકામા તુ લભતે ચાન્યજન્મનિ ।
સર્વદુઃખમયં વિઘ્નં નાશયેત્તાપહારકમ્ ॥ 231 ॥

સર્વપાપપ્રશમનં ધર્મકામાર્થમોક્ષદમ્ ।
યં યં ચિંતયતે કામં તં તં પ્રાપ્નોતિ નિશ્ચિતમ્ ॥ 232 ॥

કામ્યાનાં કામધેનુર્વૈ કલ્પતે કલ્પપાદપઃ ।
ચિંતામણિશ્ચિંતિતસ્ય સર્વમંગળકારકમ્ ॥ 233 ॥

લિખિત્વા પૂજયેદ્યસ્તુ મોક્ષશ્રિયમવાપ્નુયાત્ ।
ગુરૂભક્તિર્વિશેષેણ જાયતે હૃદિ સર્વદા ॥ 234 ॥

જપંતિ શાક્તાઃ સૌરાશ્ચ ગાણપત્યાશ્ચ વૈષ્ણવાઃ ।
શૈવાઃ પાશુપતાઃ સર્વે સત્યં સત્યં ન સંશયઃ ॥ 235 ॥

ઇતિ શ્રીસ્કંદપુરાણે ઉત્તરખંડે ઉમામહેશ્વર સંવાદે
શ્રી ગુરુગીતાયાં દ્વિતીયોઽધ્યાયઃ ॥