સકલ જનની સ્તવઃ

અજાનંતો યાંતિ ક્ષયમવશમન્યોન્યકલહૈ-
-રમી માયાગ્રંથૌ તવ પરિલુઠંતઃ સમયિનઃ ।
જગન્માતર્જન્મજ્વરભયતમઃ કૌમુદિ વયં
નમસ્તે કુર્વાણાઃ શરણમુપયામો ભગવતીમ્ ॥ 1 ॥

વચસ્તર્કાગમ્યસ્વરસપરમાનંદવિભવ-
-પ્રબોધાકારાય દ્યુતિતુલિતનીલોત્પલરુચે ।
શિવાદ્યારાધ્યાય સ્તનભરવિનમ્રાય સતતં
નમસ્તસ્મૈ કસ્મૈચન ભવતુ મુગ્ધાય મહસે ॥ 2 ॥

અનાદ્યંતાભેદપ્રણયરસિકાપિ પ્રણયિની
શિવસ્યાસીર્યત્ત્વં પરિણયવિધૌ દેવિ ગૃહિણી ।
સવિત્રી ભૂતાનામપિ યદુદભૂઃ શૈલતનયા
તદેતત્સંસારપ્રણયનમહાનાટકમુખમ્ ॥ 3 ॥

બ્રુવંત્યેકે તત્ત્વં ભગવતિ સદન્યે વિદુરસ-
-ત્પરે માતઃ પ્રાહુસ્તવ સદસદન્યે સુકવયઃ ।
પરે નૈતત્સર્વં સમભિદધતે દેવિ સુધિય-
-સ્તદેતત્ત્વન્માયાવિલસિતમશેષં નનુ શિવે ॥ 4 ॥

લુઠદ્ગુંજાહારસ્તનભરનમન્મધ્યલતિકા-
-મુદંચદ્ધર્માંભઃ કણગુણિતવક્ત્રાંબુજરુચમ્ ।
શિવં પાર્થત્રાણપ્રવણમૃગયાકારગુણિતં
શિવામન્વગ્યાંતીં શરણમહમન્વેમિ શબરીમ્ ॥ 5 ॥

મિથઃ કેશાકેશિપ્રથનનિધનાસ્તર્કઘટનાઃ
બહુશ્રદ્ધાભક્તિપ્રણતિવિષયાઃ શાસ્ત્રવિધયઃ ।
પ્રસીદ પ્રત્યક્ષીભવ ગિરિસુતે દેહિ શરણં
નિરાલંબં ચેતઃ પરિલુઠતિ પારિપ્લવમિદમ્ ॥ 6 ॥

શુનાં વા વહ્નેર્વા ખગપરિષદો વા યદશનં
કદા કેન ક્વેતિ ક્વચિદપિ ન કશ્ચિત્કલયતિ ।
અમુષ્મિન્વિશ્વાસં વિજહિહિ મમાહ્નાય વપુષિ
પ્રપદ્યેથાશ્ચેતઃ સકલજનનીમેવ શરણમ્ ॥ 7 ॥

તટિત્કોટિજ્યોતિર્દ્યુતિદલિતષડ્ગ્રંથિગહનં
પ્રવિષ્ટં સ્વાધારં પુનરપિ સુધાવૃષ્ટિવપુષા ।
કિમપ્યષ્ટાવિંશત્કિરણસકલીભૂતમનિશં
ભજે ધામ શ્યામં કુચભરનતં બર્બરકચમ્ ॥ 8 ॥

ચતુષ્પત્રાંતઃ ષડ્દલપુટભગાંતસ્ત્રિવલય-
-સ્ફુરદ્વિદ્યુદ્વહ્નિદ્યુમણિનિયુતાભદ્યુતિલતે ।
ષડશ્રં ભિત્ત્વાદૌ દશદલમથ દ્વાદશદલં
કલાશ્રં ચ દ્વ્યશ્રં ગતવતિ નમસ્તે ગિરિસુતે ॥ 9 ॥

કુલં કેચિત્પ્રાહુર્વપુરકુલમન્યે તવ બુધાઃ
પરે તત્સંભેદં સમભિદધતે કૌલમપરે ।
ચતુર્ણામપ્યેષામુપરિ કિમપિ પ્રાહુરપરે
મહામાયે તત્ત્વં તવ કથમમી નિશ્ચિનુમહે ॥ 10 ॥

ષડધ્વારણ્યાનીં પ્રલયરવિકોટિપ્રતિરુચા
રુચા ભસ્મીકૃત્ય સ્વપદકમલપ્રહ્વશિરસામ્ ।
વિતન્વાનઃ શૈવં કિમપિ વપુરિંદીવરરુચિઃ
કુચાભ્યામાનમ્રસ્તવ પુરુષકારો વિજયતે ॥ 11 ॥

પ્રકાશાનંદાભ્યામવિદિતચરીં મધ્યપદવીં
પ્રવિશ્યૈતદ્દ્વંદ્વં રવિશશિસમાખ્યં કબલયન્ ।
પ્રપદ્યોર્ધ્વં નાદં લયદહનભસ્મીકૃતકુલઃ
પ્રસાદાત્તે જંતુઃ શિવમકુલમંબ પ્રવિશતિ ॥ 12 ॥

મનુષ્યાસ્તિર્યંચો મરુત ઇતિ લોકત્રયમિદં
ભવાંભોધૌ મગ્નં ત્રિગુણલહરીકોટિલુઠિતમ્ ।
કટાક્ષશ્ચેદ્યત્ર ક્વચન તવ માતઃ કરુણયા
શરીરી સદ્યોઽયં વ્રજતિ પરમાનંદતનુતામ્ ॥ 13 ॥

પ્રિયંગુશ્યામાંગીમરુણતરવાસં કિસલયાં
સમુન્મીલન્મુક્તાફલવહલનેપથ્યસુભગામ્ ।
સ્તનદ્વંદ્વસ્ફારસ્તબકનમિતાં કલ્પલતિકાં
સકૃદ્ધ્યાયંતસ્ત્વાં દધતિ શિવચિંતામણિપદમ્ ॥ 14 ॥

ષડાધારાવર્તૈરપરિમિતમંત્રોર્મિપટલૈઃ
લસન્મુદ્રાફેનૈર્બહુવિધલસદ્દૈવતઝષૈઃ ।
ક્રમસ્રોતોભિસ્ત્વં વહસિ પરનાદામૃતનદી
ભવાનિ પ્રત્યગ્રા શિવચિદમૃતાબ્ધિપ્રણયિની ॥ 15 ॥

મહીપાથોવહ્નિશ્વસનવિયદાત્મેંદુરવિભિ-
-ર્વપુર્ભિગ્રસ્તાશૈરપિ તવ કિયાનંબ મહિમા ।
અમૂન્યાલોક્યંતે ભગવતિ ન કુત્રાપ્યણુતમા-
-મવસ્થાં પ્રાપ્તાનિ ત્વયિ તુ પરમવ્યોમવપુષિ ॥ 16 ॥

કલામાજ્ઞાં પ્રજ્ઞાં સમયમનુભૂતિં સમરસં
ગુરું પારંપર્યં વિનયમુપદેશં શિવપદમ્ ।
પ્રમાણં નિર્વાણં પ્રકૃતિમભિભૂતિં પરગુહાં
વિધિં વિદ્યામાહુઃ સકલજનનીમેવ મુનયઃ ॥ 17 ॥

પ્રલીને શબ્દૌઘે તદનુ વિરતે બિંદુવિભવે
તતસ્તત્ત્વે ચાષ્ટધ્વનિભિરનપાયિન્યધિગતે ।
શ્રિતે શાક્તે પર્વણ્યનુકલિતચિન્માત્ર ગહનાં
સ્વસંવિત્તિં યોગી રસયતિ શિવાખ્યાં ભગવતીમ્ ॥ 18 ॥

પરાનંદાકારાં નિરવધિશિવૈશ્વર્યવપુષં
નિરાકારાં જ્ઞાનપ્રકૃતિમપરિચ્છિન્નકરુણામ્ ।
સવિત્રીં લોકાનાં નિરતિશયધામાસ્પદપદાં
ભવો વા મોક્ષો વા ભવતુ ભવતીમેવ ભજતામ્ ॥ 19 ॥

જગત્કાયે કૃત્વા તદપિ હૃદયે તચ્ચ પુરુષે
પુમાંસં બિંદુસ્થં તદપિ વિયદાખ્યે ચ ગહને ।
તદેતદ્જ્ઞાનાખ્યે તદપિ પરમાનંદગહને
મહાવ્યોમાકારે ત્વદનુભવશીલો વિજયતે ॥ 20 ॥

વિધે વેદ્યે વિદ્યે વિવિધસમયે વેદગુલિકે
વિચિત્રે વિશ્વાદ્યે વિનયસુલભે વેદજનનિ ।
શિવજ્ઞે શૂલસ્થે શિવપદવદાન્યે શિવનિધે
શિવે માતર્મહ્યં ત્વયિ વિતર ભક્તિં નિરુપમામ્ ॥ 21 ॥

વિધેર્મુંડં હૃત્વા યદકુરુત પાત્રં કરતલે
હરિં શૂલપ્રોતં યદગમયદંસાભરણતામ્ ।
અલંચક્રે કંઠં યદપિ ગરલેનાંબ ગિરિશઃ
શિવસ્થાયાઃ શક્તેસ્તદિદમખિલં તે વિલસિતમ્ ॥ 22 ॥

વિરિંચ્યાખ્યા માતઃ સૃજસિ હરિસંજ્ઞા ત્વમવસિ
ત્રિલોકીં રુદ્રાખ્યા હરસિ વિદધાસીશ્વરદશામ્ ।
ભવંતી નાદાખ્યા વિહરસિ ચ પાશૌઘદલની
ત્વમેવૈકાઽનેકા ભવસિ કૃતિભેદૈર્ગિરિસુતે ॥ 23 ॥

મુનીનાં ચેતોભિઃ પ્રમૃદિતકષાયૈરપિ મના-
-ગશક્યં સંસ્પ્રષ્ટું ચકિતચકિતૈરંબ સતતમ્ ।
શ્રુતીનાં મૂર્ધાનઃ પ્રકૃતિકઠિનાઃ કોમલતરે
કથં તે વિંદંતે પદકિસલયે પાર્વતિ પદમ્ ॥ 24 ॥

તટિદ્વલ્લીં નિત્યામમૃતસરિતં પારરહિતાં
મલોત્તીર્ણાં જ્યોત્સ્નાં પ્રકૃતિમગુણગ્રંથિગહનામ્ ।
ગિરાં દૂરાં વિદ્યામવિનતકુચાં વિશ્વજનની-
-મપર્યંતાં લક્ષ્મીમભિદધતિ સંતો ભગવતીમ્ ॥ 25 ॥

શરીરં ક્ષિત્યંભઃ પ્રભૃતિરચિતં કેવલમચિત્
સુખં દુઃખં ચાયં કલયતિ પુમાંશ્ચેતન ઇતિ ।
સ્ફુટં જાનાનોઽપિ પ્રભવતિ ન દેહી રહયિતું
શરીરાહંકારં તવ સમયબાહ્યો ગિરિસુતે ॥ 26 ॥

પિતા માતા ભ્રાતા સુહૃદનુચરઃ સદ્મ ગૃહિણી
વપુઃ ક્ષેત્રં મિત્રં ધનમપિ યદા માં વિજહતિ ।
તદા મે ભિંદાના સપદિ ભયમોહાંધતમસં
મહાજ્યોત્સ્ને માતર્ભવ કરુણયા સન્નિધિકરી ॥ 27 ॥

સુતા દક્ષસ્યાદૌ કિલ સકલમાતસ્ત્વમુદભૂઃ
સદોષં તં હિત્વા તદનુ ગિરિરાજસ્ય દુહિતા ।
અનાદ્યંતા શંભોરપૃથગપિ શક્તિર્ભગવતી
વિવાહાજ્જાયાસીત્યહહ ચરિતં વેત્તિ તવ કઃ ॥ 28 ॥

કણાસ્ત્વદ્દીપ્તીનાં રવિશશિકૃશાનુપ્રભૃતયઃ
પરં બ્રહ્મ ક્ષુદ્રં તવ નિયતમાનંદકણિકા ।
શિવાદિ ક્ષિત્યંતં ત્રિવલયતનોઃ સર્વમુદરે
તવાસ્તે ભક્તસ્ય સ્ફુરસિ હૃદિ ચિત્રં ભગવતિ ॥ 29 ॥

પુરઃ પશ્ચાદંતર્બહિરપરિમેયં પરિમિતં
પરં સ્થૂલં સૂક્ષ્મં સકલમકુલં ગુહ્યમગુહમ્ ।
દવીયો નેદીયઃ સદસદિતિ વિશ્વં ભગવતી
સદા પશ્યંત્યાખ્યાં વહસિ ભુવનક્ષોભજનનીમ્ ॥ 30 ॥

પ્રવિશ્ય ત્વન્માર્ગં સહજદયયા દેશિકદૃશા
ષડધ્વધ્વાંતૌઘચ્છિદુરગણનાતીતકરુણામ્ ।
પરામાજ્ઞાકારાં સપદિ શિવયંતીં શિવતનું
સ્વમાત્માનં ધન્યાશ્ચિરમુપલભંતે ભગવતીમ્ ॥ 31 ॥

મયૂખાઃ પૂષ્ણીવ જ્વલન ઇવ તદ્દીપ્તિકણિકાઃ
પયોધૌ કલ્લોલાઃ પ્રતિહતમહિમ્નીવ પૃષતઃ ।
ઉદેત્યોદેત્યાંબ ત્વયિ સહ નિજૈઃ સાત્ત્વિકગુણૈ-
-ર્ભજંતે તત્ત્વૌઘાઃ પ્રશમમનુકલ્પં પરવશાઃ ॥ 32 ॥

વિધુર્વિષ્ણુર્બ્રહ્મા પ્રકૃતિરણુરાત્મા દિનકરઃ
સ્વભાવો જૈનેંદ્રઃ સુગતમુનિરાકાશમલિનઃ ।
શિવઃ શક્તિશ્ચેતિ શ્રુતિવિષયતાં તામુપગતાં
વિકલ્પૈરેભિસ્ત્વામભિદધતિ સંતો ભગવતીમ્ ॥ 33 ॥

શિવસ્ત્વં શક્તિસ્ત્વં ત્વમસિ સમયા ત્વં સમયિની
ત્વમાત્મા ત્વં દીક્ષા ત્વમયમણિમાદિર્ગુણગણઃ ।
અવિદ્યા ત્વં વિદ્યા ત્વમસિ નિખિલં ત્વં કિમપરં
પૃથક્તત્ત્વં ત્વત્તો ભગવતિ ન વીક્ષામહ ઇમે ॥ 34 ॥

ત્વયાસૌ જાનીતે રચયતિ ભવત્યૈવ સતતં
ત્વયૈવેચ્છત્યંબ ત્વમસિ નિખિલા યસ્ય તનવઃ ।
જગત્સામ્યં શંભોર્વહસિ પરમવ્યોમવપુષઃ
તથાપ્યર્ધં ભૂત્વા વિહરસિ શિવસ્યેતિ કિમિદમ્ ॥ 35 ॥

અસંખ્યૈઃ પ્રાચીનૈર્જનનિ જનનૈઃ કર્મવિલયા-
-ત્સકૃજ્જન્મન્યંતે ગુરુવપુષમાસાદ્ય ગિરિશમ્ ।
અવાપ્યાજ્ઞાં શૈવીં શિવતનુમપિ ત્વાં વિદિતવા-
-ન્નયેયં ત્વત્પૂજાસ્તુતિવિરચનેનૈવ દિવસાન્ ॥ 36 ॥

યત્ષટ્પત્રં કમલમુદિતં તસ્ય યા કર્ણિકાખ્યા
યોનિસ્તસ્યાઃ પ્રથિતમુદરે યત્તદોંકારપીઠમ્ ।
તસ્યાપ્યંતઃ કુચભરનતાં કુંડલીતિ પ્રસિદ્ધાં
શ્યામાકારાં સકલજનનીં સંતતં ભાવયામિ ॥ 37 ॥

ભુવિ પયસિ કૃશાનૌ મારુતે ખે શશાંકે
સવિતરિ યજમાનેઽપ્યષ્ટધા શક્તિરેકા ।
વહસિ કુચભરાભ્યાં યાવનમ્રાપિ વિશ્વં
સકલજનનિ સા ત્વં પાહિ મામિત્યવાચ્યમ્ ॥ 38 ॥

ઇતિ શ્રીકાળિદાસ વિરચિત પંચસ્તવ્યાં પંચમઃ સકલજનનીસ્તવઃ ।