નારાયણીયં દશક 96 – ભગવદ્વિભૂતયઃ તથા જ્ઞાનકર્મભક્તિયોગાઃ

ત્વં હિ બ્રહ્મૈવ સાક્ષાત્ પરમુરુમહિમન્નક્ષરાણામકાર-
સ્તારો મંત્રેષુ રાજ્ઞાં મનુરસિ મુનિષુ ત્વં ભૃગુર્નારદોઽપિ ।
પ્રહ્લાદો દાનવાનાં પશુષુ ચ સુરભિઃ પક્ષિણાં વૈનતેયો
નાગાનામસ્યનંતસ્સુરસરિદપિ ચ સ્રોતસાં વિશ્વમૂર્તે ॥1॥

બ્રહ્મણ્યાનાં બલિસ્ત્વં ક્રતુષુ ચ જપયજ્ઞોઽસિ વીરેષુ પાર્થો
ભક્તાનામુદ્ધવસ્ત્વં બલમસિ બલિનાં ધામ તેજસ્વિનાં ત્વમ્ ।
નાસ્ત્યંતસ્ત્વદ્વિભૂતેર્વિકસદતિશયં વસ્તુ સર્વં ત્વમેવ
ત્વં જીવસ્ત્વં પ્રધાનં યદિહ ભવદૃતે તન્ન કિંચિત્ પ્રપંચે ॥2॥

ધર્મં વર્ણાશ્રમાણાં શ્રુતિપથવિહિતં ત્વત્પરત્વેન ભક્ત્યા
કુર્વંતોઽંતર્વિરાગે વિકસતિ શનકૈઃ સંત્યજંતો લભંતે ।
સત્તાસ્ફૂર્તિપ્રિયત્વાત્મકમખિલપદાર્થેષુ ભિન્નેષ્વભિન્નં
નિર્મૂલં વિશ્વમૂલં પરમમહમિતિ ત્વદ્વિબોધં વિશુદ્ધમ્ ॥3॥

જ્ઞાનં કર્માપિ ભક્તિસ્ત્રિતયમિહ ભવત્પ્રાપકં તત્ર તાવ-
ન્નિર્વિણ્ણાનામશેષે વિષય ઇહ ભવેત્ જ્ઞાનયોગેઽધિકારઃ ।
સક્તાનાં કર્મયોગસ્ત્વયિ હિ વિનિહિતો યે તુ નાત્યંતસક્તાઃ
નાપ્યત્યંતં વિરક્તાસ્ત્વયિ ચ ધૃતરસા ભક્તિયોગો હ્યમીષામ્ ॥4॥

જ્ઞાનં ત્વદ્ભક્તતાં વા લઘુ સુકૃતવશાન્મર્ત્યલોકે લભંતે
તસ્માત્તત્રૈવ જન્મ સ્પૃહયતિ ભગવન્ નાકગો નારકો વા ।
આવિષ્ટં માં તુ દૈવાદ્ભવજલનિધિપોતાયિતે મર્ત્યદેહે
ત્વં કૃત્વા કર્ણધારં ગુરુમનુગુણવાતાયિતસ્તારયેથાઃ ॥5॥

અવ્યક્તં માર્ગયંતઃ શ્રુતિભિરપિ નયૈઃ કેવલજ્ઞાનલુબ્ધાઃ
ક્લિશ્યંતેઽતીવ સિદ્ધિં બહુતરજનુષામંત એવાપ્નુવંતિ ।
દૂરસ્થઃ કર્મયોગોઽપિ ચ પરમફલે નન્વયં ભક્તિયોગ-
સ્ત્વામૂલાદેવ હૃદ્યસ્ત્વરિતમયિ ભવત્પ્રાપકો વર્ધતાં મે ॥6॥

જ્ઞાનાયૈવાતિયત્નં મુનિરપવદતે બ્રહ્મતત્ત્વં તુ શૃણ્વન્
ગાઢં ત્વત્પાદભક્તિં શરણમયતિ યસ્તસ્ય મુક્તિઃ કરાગ્રે ।
ત્વદ્ધ્યાનેઽપીહ તુલ્યા પુનરસુકરતા ચિત્તચાંચલ્યહેતો-
રભ્યાસાદાશુ શક્યં તદપિ વશયિતું ત્વત્કૃપાચારુતાભ્યામ્ ॥7॥

નિર્વિણ્ણઃ કર્મમાર્ગે ખલુ વિષમતમે ત્વત્કથાદૌ ચ ગાઢં
જાતશ્રદ્ધોઽપિ કામાનયિ ભુવનપતે નૈવ શક્નોમિ હાતુમ્ ।
તદ્ભૂયો નિશ્ચયેન ત્વયિ નિહિતમના દોષબુદ્ધ્યા ભજંસ્તાન્
પુષ્ણીયાં ભક્તિમેવ ત્વયિ હૃદયગતે મંક્ષુ નંક્ષ્યંતિ સંગાઃ ॥8॥

કશ્ચિત્ ક્લેશાર્જિતાર્થક્ષયવિમલમતિર્નુદ્યમાનો જનૌઘૈઃ
પ્રાગેવં પ્રાહ વિપ્રો ન ખલુ મમ જનઃ કાલકર્મગ્રહા વા।
ચેતો મે દુઃખહેતુસ્તદિહ ગુણગણં ભાવયત્સર્વકારી-
ત્યુક્ત્વા શાંતો ગતસ્ત્વાં મમ ચ કુરુ વિભો તાદૃશી ચિત્તશાંતિમ્ ॥9॥

ઐલઃ પ્રાગુર્વશીં પ્રત્યતિવિવશમનાઃ સેવમાનશ્ચિરં તાં
ગાઢં નિર્વિદ્ય ભૂયો યુવતિસુખમિદં ક્ષુદ્રમેવેતિ ગાયન્ ।
ત્વદ્ભક્તિં પ્રાપ્ય પૂર્ણઃ સુખતરમચરત્તદ્વદુદ્ધૂતસંગં
ભક્તોત્તંસં ક્રિયા માં પવનપુરપતે હંત મે રુંધિ રોગાન્ ॥10॥