નારાયણીયં દશક 76 – ઉદ્ધવદૌત્યમ્

ગત્વા સાંદીપનિમથ ચતુષ્ષષ્ટિમાત્રૈરહોભિઃ
સર્વજ્ઞસ્ત્વં સહ મુસલિના સર્વવિદ્યા ગૃહીત્વા ।
પુત્રં નષ્ટં યમનિલયનાદાહૃતં દક્ષિણાર્થં
દત્વા તસ્મૈ નિજપુરમગા નાદયન્ પાંચજન્યમ્ ॥1॥

સ્મૃત્વા સ્મૃત્વા પશુપસુદૃશઃ પ્રેમભારપ્રણુન્નાઃ
કારુણ્યેન ત્વમપિ વિવશઃ પ્રાહિણોરુદ્ધવં તમ્ ।
કિંચામુષ્મૈ પરમસુહૃદે ભક્તવર્યાય તાસાં
ભક્ત્યુદ્રેકં સકલભુવને દુર્લભં દર્શયિષ્યન્ ॥2॥

ત્વન્માહાત્મ્યપ્રથિમપિશુનં ગોકુલં પ્રાપ્ય સાયં
ત્વદ્વાર્તાભિર્બહુ સ રમયામાસ નંદં યશોદામ્ ।
પ્રાતર્દ્દૃષ્ટ્વા મણિમયરથં શંકિતાઃ પંકજાક્ષ્યઃ
શ્રુત્વા પ્રાપ્તં ભવદનુચરં ત્યક્તકાર્યાઃ સમીયુઃ ॥3॥

દૃષ્ટ્વા ચૈનં ત્વદુપમલસદ્વેષભૂષાભિરામં
સ્મૃત્વા સ્મૃત્વા તવ વિલસિતાન્યુચ્ચકૈસ્તાનિ તાનિ ।
રુદ્ધાલાપાઃ કથમપિ પુનર્ગદ્ગદાં વાચમૂચુઃ
સૌજન્યાદીન્ નિજપરભિદામપ્યલં વિસ્મરંત્યઃ ॥4॥

શ્રીમાન્ કિં ત્વં પિતૃજનકૃતે પ્રેષિતો નિર્દયેન
ક્વાસૌ કાંતો નગરસુદૃશાં હા હરે નાથ પાયાઃ ।
આશ્લેષાણામમૃતવપુષો હંત તે ચુંબનાના-
મુન્માદાનાં કુહકવચસાં વિસ્મરેત્ કાંત કા વા ॥5॥

રાસક્રીડાલુલિતલલિતં વિશ્લથત્કેશપાશં
મંદોદ્ભિન્નશ્રમજલકણં લોભનીયં ત્વદંગમ્ ।
કારુણ્યાબ્ધે સકૃદપિ સમાલિંગિતું દર્શયેતિ
પ્રેમોન્માદાદ્ભુવનમદન ત્વત્પ્રિયાસ્ત્વાં વિલેપુઃ ॥6॥

એવંપ્રાયૈર્વિવશવચનૈરાકુલા ગોપિકાસ્તા-
સ્ત્વત્સંદેશૈઃ પ્રકૃતિમનયત્ સોઽથ વિજ્ઞાનગર્ભૈઃ ।
ભૂયસ્તાભિર્મુદિતમતિભિસ્ત્વન્મયીભિર્વધૂભિ-
સ્તત્તદ્વાર્તાસરસમનયત્ કાનિચિદ્વાસરાણિ ॥7॥

ત્વત્પ્રોદ્ગાનૈઃ સહિતમનિશં સર્વતો ગેહકૃત્યં
ત્વદ્વાર્તૈવ પ્રસરતિ મિથઃ સૈવ ચોત્સ્વાપલાપાઃ ।
ચેષ્ટાઃ પ્રાયસ્ત્વદનુકૃતયસ્ત્વન્મયં સર્વમેવં
દૃષ્ટ્વા તત્ર વ્યમુહદધિકં વિસ્મયાદુદ્ધવોઽયમ્ ॥8॥

રાધાયા મે પ્રિયતમમિદં મત્પ્રિયૈવં બ્રવીતિ
ત્વં કિં મૌનં કલયસિ સખે માનિનીમત્પ્રિયેવ।
ઇત્યાદ્યેવ પ્રવદતિ સખિ ત્વત્પ્રિયો નિર્જને મા-
મિત્થંવાદૈરરમદયં ત્વત્પ્રિયામુત્પલાક્ષીમ્ ॥9॥

એષ્યામિ દ્રાગનુપગમનં કેવલં કાર્યભારા-
દ્વિશ્લેષેઽપિ સ્મરણદૃઢતાસંભવાન્માસ્તુ ખેદઃ ।
બ્રહ્માનંદે મિલતિ નચિરાત્ સંગમો વા વિયોગ-
સ્તુલ્યો વઃ સ્યાદિતિ તવ ગિરા સોઽકરોન્નિર્વ્યથાસ્તાઃ ॥10॥

એવં ભક્તિ સકલભુવને નેક્ષિતા ન શ્રુતા વા
કિં શાસ્ત્રૌઘૈઃ કિમિહ તપસા ગોપિકાભ્યો નમોઽસ્તુ ।
ઇત્યાનંદાકુલમુપગતં ગોકુલાદુદ્ધવં તં
દૃષ્ટ્વા હૃષ્ટો ગુરુપુરપતે પાહિ મામામયૌઘાત્ ॥11॥