નારાયણીયં દશક 62 – ઇંદ્રયજ્ઞનિરોધનં તથા ગોવર્ધનયાગમ્

કદાચિદ્ગોપાલાન્ વિહિતમખસંભારવિભવાન્
નિરીક્ષ્ય ત્વં શૌરે મઘવમદમુદ્ધ્વંસિતુમનાઃ ।
વિજાનન્નપ્યેતાન્ વિનયમૃદુ નંદાદિપશુપા-
નપૃચ્છઃ કો વાઽયં જનક ભવતામુદ્યમ ઇતિ ॥1॥

બભાષે નંદસ્ત્વાં સુત નનુ વિધેયો મઘવતો
મખો વર્ષે વર્ષે સુખયતિ સ વર્ષેણ પૃથિવીમ્ ।
નૃણાં વર્ષાયત્તં નિખિલમુપજીવ્યં મહિતલે
વિશેષાદસ્માકં તૃણસલિલજીવા હિ પશવઃ ॥2॥

ઇતિ શ્રુત્વા વાચં પિતુરયિ ભવાનાહ સરસં
ધિગેતન્નો સત્યં મઘવજનિતા વૃષ્ટિરિતિ યત્ ।
અદૃષ્ટં જીવાનાં સૃજતિ ખલુ વૃષ્ટિં સમુચિતાં
મહારણ્યે વૃક્ષાઃ કિમિવ બલિમિંદ્રાય દદતે ॥3॥

ઇદં તાવત્ સત્યં યદિહ પશવો નઃ કુલધનં
તદાજીવ્યાયાસૌ બલિરચલભર્ત્રે સમુચિતઃ ।
સુરેભ્યોઽપ્યુત્કૃષ્ટા નનુ ધરણિદેવાઃ ક્ષિતિતલે
તતસ્તેઽપ્યારાધ્યા ઇતિ જગદિથ ત્વં નિજજનાન્ ॥4॥

ભવદ્વાચં શ્રુત્વા બહુમતિયુતાસ્તેઽપિ પશુપાઃ
દ્વિજેંદ્રાનર્ચંતો બલિમદદુરુચ્ચૈઃ ક્ષિતિભૃતે ।
વ્યધુઃ પ્રાદક્ષિણ્યં સુભૃશમનમન્નાદરયુતા-
સ્ત્વમાદશ્શૈલાત્મા બલિમખિલમાભીરપુરતઃ ॥5॥

અવોચશ્ચૈવં તાન્ કિમિહ વિતથં મે નિગદિતં
ગિરીંદ્રો નન્વેષ સ્વબલિમુપભુંક્તે સ્વવપુષા ।
અયં ગોત્રો ગોત્રદ્વિષિ ચ કુપિતે રક્ષિતુમલં
સમસ્તાનિત્યુક્તા જહૃષુરખિલા ગોકુલજુષઃ ॥6॥

પરિપ્રીતા યાતાઃ ખલુ ભવદુપેતા વ્રજજુષો
વ્રજં યાવત્તાવન્નિજમખવિભંગં નિશમયન્ ।
ભવંતં જાનન્નપ્યધિકરજસાઽઽક્રાંતહૃદયો
ન સેહે દેવેંદ્રસ્ત્વદુપરચિતાત્મોન્નતિરપિ ॥7॥

મનુષ્યત્વં યાતો મધુભિદપિ દેવેષ્વવિનયં
વિધત્તે ચેન્નષ્ટસ્ત્રિદશસદસાં કોઽપિ મહિમા ।
તતશ્ચ ધ્વંસિષ્યે પશુપહતકસ્ય શ્રિયમિતિ
પ્રવૃત્તસ્ત્વાં જેતું સ કિલ મઘવા દુર્મદનિધિઃ ॥8॥

ત્વદાવાસં હંતું પ્રલયજલદાનંબરભુવિ
પ્રહિણ્વન્ બિભ્રાણ; કુલિશમયમભ્રેભગમનઃ ।
પ્રતસ્થેઽન્યૈરંતર્દહનમરુદાદ્યૈવિંહસિતો
ભવન્માયા નૈવ ત્રિભુવનપતે મોહયતિ કમ્ ॥9॥

સુરેંદ્રઃ ક્રુદ્ધશ્ચેત્ દ્વિજકરુણયા શૈલકૃપયાઽ-
પ્યનાતંકોઽસ્માકં નિયત ઇતિ વિશ્વાસ્ય પશુપાન્ ।
અહો કિન્નાયાતો ગિરિભિદિતિ સંચિંત્ય નિવસન્
મરુદ્ગેહાધીશ પ્રણુદ મુરવૈરિન્ મમ ગદાન્ ॥10॥