નારાયણીયં દશક 36 – પરશુરામાવતારમ્

અત્રેઃ પુત્રતયા પુરા ત્વમનસૂયાયાં હિ દત્તાભિધો
જાતઃ શિષ્યનિબંધતંદ્રિતમનાઃ સ્વસ્થશ્ચરન્ કાંતયા ।
દૃષ્ટો ભક્તતમેન હેહયમહીપાલેન તસ્મૈ વરા-
નષ્ટૈશ્વર્યમુખાન્ પ્રદાય દદિથ સ્વેનૈવ ચાંતે વધમ્ ॥1॥

સત્યં કર્તુમથાર્જુનસ્ય ચ વરં તચ્છક્તિમાત્રાનતં
બ્રહ્મદ્વેષિ તદાખિલં નૃપકુલં હંતું ચ ભૂમેર્ભરમ્ ।
સંજાતો જમદગ્નિતો ભૃગુકુલે ત્વં રેણુકાયાં હરે
રામો નામ તદાત્મજેષ્વવરજઃ પિત્રોરધાઃ સમ્મદમ્ ॥2॥

લબ્ધામ્નાયગણશ્ચતુર્દશવયા ગંધર્વરાજે મના-
ગાસક્તાં કિલ માતરં પ્રતિ પિતુઃ ક્રોધાકુલસ્યાજ્ઞયા ।
તાતાજ્ઞાતિગસોદરૈઃ સમમિમાં છિત્વાઽથ શાંતાત્ પિતુ-
સ્તેષાં જીવનયોગમાપિથ વરં માતા ચ તેઽદાદ્વરાન્ ॥3॥

પિત્રા માતૃમુદે સ્તવાહૃતવિયદ્ધેનોર્નિજાદાશ્રમાત્
પ્રસ્થાયાથ ભૃગોર્ગિરા હિમગિરાવારાધ્ય ગૌરીપતિમ્ ।
લબ્ધ્વા તત્પરશું તદુક્તદનુજચ્છેદી મહાસ્ત્રાદિકં
પ્રાપ્તો મિત્રમથાકૃતવ્રણમુનિં પ્રાપ્યાગમઃ સ્વાશ્રમમ્ ॥4॥

આખેટોપગતોઽર્જુનઃ સુરગવીસંપ્રાપ્તસંપદ્ગણૈ-
સ્ત્વત્પિત્રા પરિપૂજિતઃ પુરગતો દુર્મંત્રિવાચા પુનઃ ।
ગાં ક્રેતું સચિવં ન્યયુંક્ત કુધિયા તેનાપિ રુંધન્મુનિ-
પ્રાણક્ષેપસરોષગોહતચમૂચક્રેણ વત્સો હૃતઃ ॥5॥

શુક્રોજ્જીવિતતાતવાક્યચલિતક્રોધોઽથ સખ્યા સમં
બિભ્રદ્ધ્યાતમહોદરોપનિહિતં ચાપં કુઠારં શરાન્ ।
આરૂઢઃ સહવાહયંતૃકરથં માહિષ્મતીમાવિશન્
વાગ્ભિર્વત્સમદાશુષિ ક્ષિતિપતૌ સંપ્રાસ્તુથાઃ સંગરમ્ ॥6॥

પુત્રાણામયુતેન સપ્તદશભિશ્ચાક્ષૌહિણીભિર્મહા-
સેનાનીભિરનેકમિત્રનિવહૈર્વ્યાજૃંભિતાયોધનઃ ।
સદ્યસ્ત્વત્કકુઠારબાણવિદલન્નિશ્શેષસૈન્યોત્કરો
ભીતિપ્રદ્રુતનષ્ટશિષ્ટતનયસ્ત્વામાપતત્ હેહયઃ ॥7॥

લીલાવારિતનર્મદાજલવલલ્લંકેશગર્વાપહ-
શ્રીમદ્બાહુસહસ્રમુક્તબહુશસ્ત્રાસ્ત્રં નિરુંધન્નમુમ્ ।
ચક્રે ત્વય્યથ વૈષ્ણવેઽપિ વિફલે બુદ્ધ્વા હરિં ત્વાં મુદા
ધ્યાયંતં છિતસર્વદોષમવધીઃ સોઽગાત્ પરં તે પદમ્ ॥8॥

ભૂયોઽમર્ષિતહેહયાત્મજગણૈસ્તાતે હતે રેણુકા-
માઘ્નાનાં હૃદયં નિરીક્ષ્ય બહુશો ઘોરાં પ્રતિજ્ઞાં વહન્ ।
ધ્યાનાનીતરથાયુધસ્ત્વમકૃથા વિપ્રદ્રુહઃ ક્ષત્રિયાન્
દિક્ચક્રેષુ કુઠારયન્ વિશિખયન્ નિઃક્ષત્રિયાં મેદિનીમ્ ॥9॥

તાતોજ્જીવનકૃન્નૃપાલકકુલં ત્રિસ્સપ્તકૃત્વો જયન્
સંતર્પ્યાથ સમંતપંચકમહારક્તહૃદૌઘે પિતૃન્
યજ્ઞે ક્ષ્મામપિ કાશ્યપાદિષુ દિશન્ સાલ્વેન યુધ્યન્ પુનઃ
કૃષ્ણોઽમું નિહનિષ્યતીતિ શમિતો યુદ્ધાત્ કુમારૈર્ભવાન્ ॥10॥

ન્યસ્યાસ્ત્રાણિ મહેંદ્રભૂભૃતિ તપસ્તન્વન્ પુનર્મજ્જિતાં
ગોકર્ણાવધિ સાગરેણ ધરણીં દૃષ્ટ્વાર્થિતસ્તાપસૈઃ ।
ધ્યાતેષ્વાસધૃતાનલાસ્ત્રચકિતં સિંધું સ્રુવક્ષેપણા-
દુત્સાર્યોદ્ધૃતકેરલો ભૃગુપતે વાતેશ સંરક્ષ મામ્ ॥11॥