નારાયણીયં દશક 17 – ધ્રુવચરિતમ્

ઉત્તાનપાદનૃપતેર્મનુનંદનસ્ય
જાયા બભૂવ સુરુચિર્નિતરામભીષ્ટા ।
અન્યા સુનીતિરિતિ ભર્તુરનાદૃતા સા
ત્વામેવ નિત્યમગતિઃ શરણં ગતાઽભૂત્ ॥1॥

અંકે પિતુઃ સુરુચિપુત્રકમુત્તમં તં
દૃષ્ટ્વા ધ્રુવઃ કિલ સુનીતિસુતોઽધિરોક્ષ્યન્ ।
આચિક્ષિપે કિલ શિશુઃ સુતરાં સુરુચ્યા
દુસ્સંત્યજા ખલુ ભવદ્વિમુખૈરસૂયા ॥2॥

ત્વન્મોહિતે પિતરિ પશ્યતિ દારવશ્યે
દૂરં દુરુક્તિનિહતઃ સ ગતો નિજાંબામ્ ।
સાઽપિ સ્વકર્મગતિસંતરણાય પુંસાં
ત્વત્પાદમેવ શરણં શિશવે શશંસ ॥3॥

આકર્ણ્ય સોઽપિ ભવદર્ચનનિશ્ચિતાત્મા
માની નિરેત્ય નગરાત્ કિલ પંચવર્ષઃ ।
સંદૃષ્ટનારદનિવેદિતમંત્રમાર્ગ-
સ્ત્વામારરાધ તપસા મધુકાનનાંતે ॥4॥

તાતે વિષણ્ણહૃદયે નગરીં ગતેન
શ્રીનારદેન પરિસાંત્વિતચિત્તવૃત્તૌ ।
બાલસ્ત્વદર્પિતમનાઃ ક્રમવર્ધિતેન
નિન્યે કઠોરતપસા કિલ પંચમાસાન્ ॥5॥

તાવત્તપોબલનિરુચ્છ્-વસિતે દિગંતે
દેવાર્થિતસ્ત્વમુદયત્કરુણાર્દ્રચેતાઃ ।
ત્વદ્રૂપચિદ્રસનિલીનમતેઃ પુરસ્તા-
દાવિર્બભૂવિથ વિભો ગરુડાધિરૂઢઃ ॥6॥

ત્વદ્દર્શનપ્રમદભારતરંગિતં તં
દૃગ્ભ્યાં નિમગ્નમિવ રૂપરસાયને તે ।
તુષ્ટૂષમાણમવગમ્ય કપોલદેશે
સંસ્પૃષ્ટવાનસિ દરેણ તથાઽઽદરેણ ॥7॥

તાવદ્વિબોધવિમલં પ્રણુવંતમેન-
માભાષથાસ્ત્વમવગમ્ય તદીયભાવમ્ ।
રાજ્યં ચિરં સમનુભૂય ભજસ્વ ભૂયઃ
સર્વોત્તરં ધ્રુવ પદં વિનિવૃત્તિહીનમ્ ॥8॥

ઇત્યૂચિષિ ત્વયિ ગતે નૃપનંદનોઽસા-
વાનંદિતાખિલજનો નગરીમુપેતઃ ।
રેમે ચિરં ભવદનુગ્રહપૂર્ણકામ-
સ્તાતે ગતે ચ વનમાદૃતરાજ્યભારઃ ॥9॥

યક્ષેણ દેવ નિહતે પુનરુત્તમેઽસ્મિન્
યક્ષૈઃ સ યુદ્ધનિરતો વિરતો મનૂક્ત્યા ।
શાંત્યા પ્રસન્નહૃદયાદ્ધનદાદુપેતા-
ત્ત્વદ્ભક્તિમેવ સુદૃઢામવૃણોન્મહાત્મા ॥10॥

અંતે ભવત્પુરુષનીતવિમાનયાતો
માત્રા સમં ધ્રુવપદે મુદિતોઽયમાસ્તે ।
એવં સ્વભૃત્યજનપાલનલોલધીસ્ત્વં
વાતાલયાધિપ નિરુંધિ મમામયૌઘાન્ ॥11॥