મુકુંદમાલા સ્તોત્રમ્

ઘુષ્યતે યસ્ય નગરે રંગયાત્રા દિને દિને ।
તમહં શિરસા વંદે રાજાનં કુલશેખરમ્ ॥

શ્રીવલ્લભેતિ વરદેતિ દયાપરેતિ
ભક્તપ્રિયેતિ ભવલુંઠનકોવિદેતિ ।
નાથેતિ નાગશયનેતિ જગન્નિવાસે-
-ત્યાલાપનં પ્રતિપદં કુરુ મે મુકુંદ ॥ 1 ॥

જયતુ જયતુ દેવો દેવકીનંદનોઽયં
જયતુ જયતુ કૃષ્ણો વૃષ્ણિવંશપ્રદીપઃ ।
જયતુ જયતુ મેઘશ્યામલઃ કોમલાંગો
જયતુ જયતુ પૃથ્વીભારનાશો મુકુંદઃ ॥ 2 ॥

મુકુંદ મૂર્ધ્ના પ્રણિપત્ય યાચે
ભવંતમેકાંતમિયંતમર્થમ્ ।
અવિસ્મૃતિસ્ત્વચ્ચરણારવિંદે
ભવે ભવે મેઽસ્તુ ભવત્પ્રસાદાત્ ॥ 3 ॥

નાહં વંદે તવ ચરણયોર્દ્વંદ્વમદ્વંદ્વહેતોઃ
કુંભીપાકં ગુરુમપિ હરે નારકં નાપનેતુમ્ ।
રમ્યારામામૃદુતનુલતા નંદને નાપિ રંતું
ભાવે ભાવે હૃદયભવને ભાવયેયં ભવંતમ્ ॥ 4 ॥

નાસ્થા ધર્મે ન વસુનિચયે નૈવ કામોપભોગે
યદ્યદ્ભવ્યં ભવતુ ભગવન્ પૂર્વકર્માનુરૂપમ્ ।
એતત્પ્રાર્થ્યં મમ બહુમતં જન્મજન્માંતરેઽપિ
ત્વત્પાદાંભોરુહયુગગતા નિશ્ચલા ભક્તિરસ્તુ ॥ 5 ॥

દિવિ વા ભુવિ વા મમાસ્તુ વાસો
નરકે વા નરકાંતક પ્રકામમ્ ।
અવધીરિત શારદારવિંદૌ
ચરણૌ તે મરણેઽપિ ચિંતયામિ ॥ 6 ॥

કૃષ્ણ ત્વદીય પદપંકજપંજરાંત-
-મદ્યૈવ મે વિશતુ માનસરાજહંસઃ ।
પ્રાણપ્રયાણસમયે કફવાતપિત્તૈઃ
કંઠાવરોધનવિધૌ સ્મરણં કુતસ્તે ॥ 7 ॥

ચિંતયામિ હરિમેવ સંતતં
મંદમંદ હસિતાનનાંબુજં
નંદગોપતનયં પરાત્પરં
નારદાદિમુનિબૃંદવંદિતમ્ ॥ 8 ॥

કરચરણસરોજે કાંતિમન્નેત્રમીને
શ્રમમુષિ ભુજવીચિવ્યાકુલેઽગાધમાર્ગે ।
હરિસરસિ વિગાહ્યાપીય તેજોજલૌઘં
ભવમરુપરિખિન્નઃ ખેદમદ્ય ત્યજામિ ॥ 9 ॥

સરસિજનયને સશંખચક્રે
મુરભિદિ મા વિરમ સ્વચિત્ત રંતુમ્ ।
સુખતરમપરં ન જાતુ જાને
હરિચરણસ્મરણામૃતેન તુલ્યમ્ ॥ 10 ॥

મા ભીર્મંદમનો વિચિંત્ય બહુધા યામીશ્ચિરં યાતનાઃ
નામી નઃ પ્રભવંતિ પાપરિપવઃ સ્વામી નનુ શ્રીધરઃ ।
આલસ્યં વ્યપનીય ભક્તિસુલભં ધ્યાયસ્વ નારાયણં
લોકસ્ય વ્યસનાપનોદનકરો દાસસ્ય કિં ન ક્ષમઃ ॥ 11 ॥

ભવજલધિગતાનાં દ્વંદ્વવાતાહતાનાં
સુતદુહિતૃકળત્રત્રાણભારાર્દિતાનામ્ ।
વિષમવિષયતોયે મજ્જતામપ્લવાનાં
ભવતુ શરણમેકો વિષ્ણુપોતો નરાણામ્ ॥ 12 ॥

ભવજલધિમગાધં દુસ્તરં નિસ્તરેયં
કથમહમિતિ ચેતો મા સ્મ ગાઃ કાતરત્વમ્ ।
સરસિજદૃશિ દેવે તાવકી ભક્તિરેકા
નરકભિદિ નિષણ્ણા તારયિષ્યત્યવશ્યમ્ ॥ 13 ॥

તૃષ્ણાતોયે મદનપવનોદ્ધૂત મોહોર્મિમાલે
દારાવર્તે તનયસહજગ્રાહસંઘાકુલે ચ ।
સંસારાખ્યે મહતિ જલધૌ મજ્જતાં નસ્ત્રિધામન્
પાદાંભોજે વરદ ભવતો ભક્તિનાવં પ્રયચ્છ ॥ 14 ॥

માદ્રાક્ષં ક્ષીણપુણ્યાન્ ક્ષણમપિ ભવતો ભક્તિહીનાન્પદાબ્જે
માશ્રૌષં શ્રાવ્યબંધં તવ ચરિતમપાસ્યાન્યદાખ્યાનજાતમ્ ।
માસ્માર્ષં માધવ ત્વામપિ ભુવનપતે ચેતસાપહ્નુવાના-
-ન્માભૂવં ત્વત્સપર્યાવ્યતિકરરહિતો જન્મજન્માંતરેઽપિ ॥ 15 ॥

જિહ્વે કીર્તય કેશવં મુરરિપું ચેતો ભજ શ્રીધરં
પાણિદ્વંદ્વ સમર્ચયાચ્યુતકથાઃ શ્રોત્રદ્વય ત્વં શૃણુ ।
કૃષ્ણં લોકય લોચનદ્વય હરેર્ગચ્છાંઘ્રિયુગ્માલયં
જિઘ્ર ઘ્રાણ મુકુંદપાદતુલસીં મૂર્ધન્નમાધોક્ષજમ્ ॥ 16 ॥

હે લોકાઃ શૃણુત પ્રસૂતિમરણવ્યાધેશ્ચિકિત્સામિમાં
યોગજ્ઞાઃ સમુદાહરંતિ મુનયો યાં યાજ્ઞવલ્ક્યાદયઃ ।
અંતર્જ્યોતિરમેયમેકમમૃતં કૃષ્ણાખ્યમાપીયતાં
તત્પીતં પરમૌષધં વિતનુતે નિર્વાણમાત્યંતિકમ્ ॥ 17 ।

હે મર્ત્યાઃ પરમં હિતં શૃણુત વો વક્ષ્યામિ સંક્ષેપતઃ
સંસારાર્ણવમાપદૂર્મિબહુળં સમ્યક્પ્રવિશ્ય સ્થિતાઃ ।
નાનાજ્ઞાનમપાસ્ય ચેતસિ નમો નારાયણાયેત્યમું
મંત્રં સપ્રણવં પ્રણામસહિતં પ્રાવર્તયધ્વં મુહુઃ ॥ 18 ॥

પૃથ્વીરેણુરણુઃ પયાંસિ કણિકાઃ ફલ્ગુઃ સ્ફુલિંગોઽલઘુ-
-સ્તેજો નિઃશ્વસનં મરુત્તનુતરં રંધ્રં સુસૂક્ષ્મં નભઃ ।
ક્ષુદ્રા રુદ્રપિતામહપ્રભૃતયઃ કીટાઃ સમસ્તાઃ સુરાઃ
દૃષ્ટે યત્ર સ તાવકો વિજયતે ભૂમાવધૂતાવધિઃ ॥ 19 ॥

બદ્ધેનાંજલિના નતેન શિરસા ગાત્રૈઃ સરોમોદ્ગમૈઃ
કંઠેન સ્વરગદ્ગદેન નયનેનોદ્ગીર્ણબાષ્પાંબુના ।
નિત્યં ત્વચ્ચરણારવિંદયુગળ ધ્યાનામૃતાસ્વાદિના-
-મસ્માકં સરસીરુહાક્ષ સતતં સંપદ્યતાં જીવિતમ્ ॥ 20 ॥

હે ગોપાલક હે કૃપાજલનિધે હે સિંધુકન્યાપતે
હે કંસાંતક હે ગજેંદ્રકરુણાપારીણ હે માધવ ।
હે રામાનુજ હે જગત્ત્રયગુરો હે પુંડરીકાક્ષ માં
હે ગોપીજનનાથ પાલય પરં જાનામિ ન ત્વાં વિના ॥ 21 ॥

ભક્તાપાયભુજંગગારુડમણિસ્ત્રૈલોક્યરક્ષામણિઃ
ગોપીલોચનચાતકાંબુદમણિઃ સૌંદર્યમુદ્રામણિઃ ।
યઃ કાંતામણિ રુક્મિણી ઘનકુચદ્વંદ્વૈકભૂષામણિઃ
શ્રેયો દેવશિખામણિર્દિશતુ નો ગોપાલચૂડામણિઃ ॥ 22 ॥

શત્રુચ્છેદૈકમંત્રં સકલમુપનિષદ્વાક્યસંપૂજ્યમંત્રં
સંસારોત્તારમંત્રં સમુપચિતતમઃ સંઘનિર્યાણમંત્રમ્ ।
સર્વૈશ્વર્યૈકમંત્રં વ્યસનભુજગસંદષ્ટસંત્રાણમંત્રં
જિહ્વે શ્રીકૃષ્ણમંત્રં જપ જપ સતતં જન્મસાફલ્યમંત્રમ્ ॥ 23 ॥

વ્યામોહ પ્રશમૌષધં મુનિમનોવૃત્તિ પ્રવૃત્ત્યૌષધં
દૈત્યેંદ્રાર્તિકરૌષધં ત્રિભુવની સંજીવનૈકૌષધમ્ ।
ભક્તાત્યંતહિતૌષધં ભવભયપ્રધ્વંસનૈકૌષધં
શ્રેયઃપ્રાપ્તિકરૌષધં પિબ મનઃ શ્રીકૃષ્ણદિવ્યૌષધમ્ ॥ 24 ॥

આમ્નાયાભ્યસનાન્યરણ્યરુદિતં વેદવ્રતાન્યન્વહં
મેદશ્છેદફલાનિ પૂર્તવિધયઃ સર્વે હુતં ભસ્મનિ ।
તીર્થાનામવગાહનાનિ ચ ગજસ્નાનં વિના યત્પદ-
-દ્વંદ્વાંભોરુહસંસ્મૃતિર્વિજયતે દેવઃ સ નારાયણઃ ॥ 25 ॥

શ્રીમન્નામ પ્રોચ્ય નારાયણાખ્યં
કે ન પ્રાપુર્વાંછિતં પાપિનોઽપિ ।
હા નઃ પૂર્વં વાક્પ્રવૃત્તા ન તસ્મિન્
તેન પ્રાપ્તં ગર્ભવાસાદિદુઃખમ્ ॥ 26 ॥

મજ્જન્મનઃ ફલમિદં મધુકૈટભારે
મત્પ્રાર્થનીય મદનુગ્રહ એષ એવ ।
ત્વદ્ભૃત્યભૃત્ય પરિચારક ભૃત્યભૃત્ય
ભૃત્યસ્ય ભૃત્ય ઇતિ માં સ્મર લોકનાથ ॥ 27 ॥

નાથે નઃ પુરુષોત્તમે ત્રિજગતામેકાધિપે ચેતસા
સેવ્યે સ્વસ્ય પદસ્ય દાતરિ સુરે નારાયણે તિષ્ઠતિ ।
યં કંચિત્પુરુષાધમં કતિપયગ્રામેશમલ્પાર્થદં
સેવાયૈ મૃગયામહે નરમહો મૂકા વરાકા વયમ્ ॥ 28 ॥

મદન પરિહર સ્થિતિં મદીયે
મનસિ મુકુંદપદારવિંદધામ્નિ ।
હરનયનકૃશાનુના કૃશોઽસિ
સ્મરસિ ન ચક્રપરાક્રમં મુરારેઃ ॥ 29 ॥

તત્ત્વં બ્રુવાણાનિ પરં પરસ્મા-
-ન્મધુ ક્ષરંતીવ સતાં ફલાનિ ।
પ્રાવર્તય પ્રાંજલિરસ્મિ જિહ્વે
નામાનિ નારાયણ ગોચરાણિ ॥ 30 ॥

ઇદં શરીરં પરિણામપેશલં
પતત્યવશ્યં શ્લથસંધિજર્જરમ્ ।
કિમૌષધૈઃ ક્લિશ્યસિ મૂઢ દુર્મતે
નિરામયં કૃષ્ણરસાયનં પિબ ॥ 31 ॥

દારા વારાકરવરસુતા તે તનૂજો વિરિંચિઃ
સ્તોતા વેદસ્તવ સુરગણો ભૃત્યવર્ગઃ પ્રસાદઃ ।
મુક્તિર્માયા જગદવિકલં તાવકી દેવકી તે
માતા મિત્રં બલરિપુસુતસ્ત્વય્યતોઽન્યન્ન જાને ॥ 32 ॥

કૃષ્ણો રક્ષતુ નો જગત્ત્રયગુરુઃ કૃષ્ણં નમસ્યામ્યહં
કૃષ્ણેનામરશત્રવો વિનિહતાઃ કૃષ્ણાય તસ્મૈ નમઃ ।
કૃષ્ણાદેવ સમુત્થિતં જગદિદં કૃષ્ણસ્ય દાસોઽસ્મ્યહં
કૃષ્ણે તિષ્ઠતિ સર્વમેતદખિલં હે કૃષ્ણ રક્ષસ્વ મામ્ ॥ 33 ॥

તત્ત્વં પ્રસીદ ભગવન્ કુરુ મય્યનાથે
વિષ્ણો કૃપાં પરમકારુણિકઃ કિલ ત્વમ્ ।
સંસારસાગરનિમગ્નમનંતદીન-
-મુદ્ધર્તુમર્હસિ હરે પુરુષોત્તમોઽસિ ॥ 34 ॥

નમામિ નારાયણપાદપંકજં
કરોમિ નારાયણપૂજનં સદા ।
વદામિ નારાયણનામ નિર્મલં
સ્મરામિ નારાયણતત્ત્વમવ્યયમ્ ॥ 35 ॥

શ્રીનાથ નારાયણ વાસુદેવ
શ્રીકૃષ્ણ ભક્તપ્રિય ચક્રપાણે ।
શ્રીપદ્મનાભાચ્યુત કૈટભારે
શ્રીરામ પદ્માક્ષ હરે મુરારે ॥ 36 ॥

અનંત વૈકુંઠ મુકુંદ કૃષ્ણ
ગોવિંદ દામોદર માધવેતિ ।
વક્તું સમર્થોઽપિ ન વક્તિ કશ્ચિ-
-દહો જનાનાં વ્યસનાભિમુખ્યમ્ ॥ 37 ॥

ધ્યાયંતિ યે વિષ્ણુમનંતમવ્યયં
હૃત્પદ્મમધ્યે સતતં વ્યવસ્થિતમ્ ।
સમાહિતાનાં સતતાભયપ્રદં
તે યાંતિ સિદ્ધિં પરમાં ચ વૈષ્ણવીમ્ ॥ 38 ॥

ક્ષીરસાગરતરંગશીકરા-
-ઽઽસારતારકિતચારુમૂર્તયે ।
ભોગિભોગશયનીયશાયિને
માધવાય મધુવિદ્વિષે નમઃ ॥ 39 ॥

યસ્ય પ્રિયૌ શ્રુતિધરૌ કવિલોકવીરૌ
મિત્રે દ્વિજન્મવરપદ્મશરાવભૂતામ્ ।
તેનાંબુજાક્ષચરણાંબુજષટ્પદેન
રાજ્ઞા કૃતા કૃતિરિયં કુલશેખરેણ ॥ 40 ॥

ઇતિ કુલશેખર પ્રણીતં મુકુંદમાલા ।