મણિદ્વીપ વર્ણન – 3 (દેવી ભાગવતમ્)
(શ્રીદેવીભાગવતં, દ્વાદશ સ્કંધં, દ્વાદશોઽધ્યાયઃ, મણિદ્વીપ વર્ણન – 3)
વ્યાસ ઉવાચ ।
તદેવ દેવીસદનં મધ્યભાગે વિરાજતે ।
સહસ્ર સ્તંભસંયુક્તાશ્ચત્વારસ્તેષુ મંડપાઃ ॥ 1 ॥
શૃંગારમંડપશ્ચૈકો મુક્તિમંડપ એવ ચ ।
જ્ઞાનમંડપ સંજ્ઞસ્તુ તૃતીયઃ પરિકીર્તિતઃ ॥ 2 ॥
એકાંતમંડપશ્ચૈવ ચતુર્થઃ પરિકીર્તિતઃ ।
નાના વિતાનસંયુક્તા નાના ધૂપૈસ્તુ ધૂપિતાઃ ॥ 3 ॥
કોટિસૂર્યસમાઃ કાંત્યા ભ્રાંજંતે મંડપાઃ શુભાઃ ।
તન્મંડપાનાં પરિતઃ કાશ્મીરવનિકા સ્મૃતા ॥ 4 ॥
મલ્લિકાકુંદવનિકા યત્ર પુષ્કલકાઃ સ્થિતાઃ ।
અસંખ્યાતા મૃગમદૈઃ પૂરિતાસ્તત્સ્રવા નૃપ ॥ 5 ॥
મહાપદ્માટવી તદ્વદ્રત્નસોપાનનિર્મિતા ।
સુધારસેનસંપૂર્ણા ગુંજન્મત્તમધુવ્રતા ॥ 6 ॥
હંસકારંડવાકીર્ણા ગંધપૂરિત દિક્તટા ।
વનિકાનાં સુગંધૈસ્તુ મણિદ્વીપં સુવાસિતમ્ ॥ 7 ॥
શૃંગારમંડપે દેવ્યો ગાયંતિ વિવિધૈઃ સ્વરૈઃ ।
સભાસદો દેવવશા મધ્યે શ્રીજગદંબિકા ॥ 8 ॥
મુક્તિમંડપમધ્યે તુ મોચયત્યનિશં શિવા ।
જ્ઞાનોપદેશં કુરુતે તૃતીયે નૃપ મંડપે ॥ 9 ॥
ચતુર્થમંડપે ચૈવ જગદ્રક્ષા વિચિંતનમ્ ।
મંત્રિણી સહિતા નિત્યં કરોતિ જગદંબિકા ॥ 10 ॥
ચિંતામણિગૃહે રાજંછક્તિ તત્ત્વાત્મકૈઃ પરૈઃ ।
સોપાનૈર્દશભિર્યુક્તો મંચકોપ્યધિરાજતે ॥ 11 ॥
બ્રહ્મા વિષ્ણુશ્ચ રુદ્રશ્ચ ઈશ્વરશ્ચ સદાશિવઃ ।
એતે મંચખુરાઃ પ્રોક્તાઃ ફલકસ્તુ સદાશિવઃ ॥ 12 ॥
તસ્યોપરિ મહાદેવો ભુવનેશો વિરાજતે ।
યા દેવી નિજલીલાર્થં દ્વિધાભૂતા બભૂવહ ॥ 13 ॥
સૃષ્ટ્યાદૌ તુ સ એવાયં તદર્ધાંગો મહેશ્વરઃ ।
કંદર્પ દર્પનાશોદ્યત્કોટિ કંદર્પસુંદરઃ ॥ 14 ॥
પંચવક્ત્રસ્ત્રિનેત્રશ્ચ મણિભૂષણ ભૂષિતઃ ।
હરિણાભીતિપરશૂન્વરં ચ નિજબાહુભિઃ ॥ 15 ॥
દધાનઃ ષોડશાબ્દોઽસૌ દેવઃ સર્વેશ્વરો મહાન્ ।
કોટિસૂર્ય પ્રતીકાશશ્ચંદ્રકોટિ સુશીતલઃ ॥ 16 ॥
શુદ્ધસ્ફટિક સંકાશસ્ત્રિનેત્રઃ શીતલ દ્યુતિઃ ।
વામાંકે સન્નિષણ્ણાઽસ્ય દેવી શ્રીભુવનેશ્વરી ॥ 17 ॥
નવરત્નગણાકીર્ણ કાંચીદામ વિરાજિતા ।
તપ્તકાંચનસન્નદ્ધ વૈદૂર્યાંગદભૂષણા ॥ 18 ॥
કનચ્છ્રીચક્રતાટંક વિટંક વદનાંબુજા ।
લલાટકાંતિ વિભવ વિજિતાર્ધસુધાકરા ॥ 19 ॥
બિંબકાંતિ તિરસ્કારિરદચ્છદ વિરાજિતા ।
લસત્કુંકુમકસ્તૂરીતિલકોદ્ભાસિતાનના ॥ 20 ॥
દિવ્ય ચૂડામણિ સ્ફાર ચંચચ્ચંદ્રકસૂર્યકા ।
ઉદ્યત્કવિસમસ્વચ્છ નાસાભરણ ભાસુરા ॥ 21 ॥
ચિંતાકલંબિતસ્વચ્છ મુક્તાગુચ્છ વિરાજિતા ।
પાટીર પંક કર્પૂર કુંકુમાલંકૃત સ્તની ॥ 22 ॥
વિચિત્ર વિવિધા કલ્પા કંબુસંકાશ કંધરા ।
દાડિમીફલબીજાભ દંતપંક્તિ વિરાજિતા ॥ 23 ॥
અનર્ઘ્ય રત્નઘટિત મુકુટાંચિત મસ્તકા ।
મત્તાલિમાલાવિલસદલકાઢ્ય મુખાંબુજા ॥ 24 ॥
કળંકકાર્શ્યનિર્મુક્ત શરચ્ચંદ્રનિભાનના ।
જાહ્નવીસલિલાવર્ત શોભિનાભિવિભૂષિતા ॥ 25 ॥
માણિક્ય શકલાબદ્ધ મુદ્રિકાંગુળિભૂષિતા ।
પુંડરીકદલાકાર નયનત્રયસુંદરી ॥ 26 ॥
કલ્પિતાચ્છ મહારાગ પદ્મરાગોજ્જ્વલપ્રભા ।
રત્નકિંકિણિકાયુક્ત રત્નકંકણશોભિતા ॥ 27 ॥
મણિમુક્તાસરાપાર લસત્પદકસંતતિઃ ।
રત્નાંગુળિપ્રવિતત પ્રભાજાલલસત્કરા ॥ 28 ॥
કંચુકીગુંફિતાપાર નાના રત્નતતિદ્યુતિઃ ।
મલ્લિકામોદિ ધમ્મિલ્લ મલ્લિકાલિસરાવૃતા ॥ 29 ॥
સુવૃત્તનિબિડોત્તુંગ કુચભારાલસા શિવા ।
વરપાશાંકુશાભીતિ લસદ્બાહુ ચતુષ્ટયા ॥ 30 ॥
સર્વશૃંગારવેષાઢ્યા સુકુમારાંગવલ્લરી ।
સૌંદર્યધારાસર્વસ્વા નિર્વ્યાજકરુણામયી ॥ 31 ॥
નિજસંલાપમાધુર્ય વિનિર્ભર્ત્સિતકચ્છપી ।
કોટિકોટિરવીંદૂનાં કાંતિં યા બિભ્રતી પરા ॥ 32 ॥
નાના સખીભિર્દાસીભિસ્તથા દેવાંગનાદિભિઃ ।
સર્વાભિર્દેવતાભિસ્તુ સમંતાત્પરિવેષ્ટિતા ॥ 33 ॥
ઇચ્છાશક્ત્યા જ્ઞાનશક્ત્યા ક્રિયાશક્ત્યા સમન્વિતા ।
લજ્જા તુષ્ટિસ્તથા પુષ્ટિઃ કીર્તિઃ કાંતિઃ ક્ષમા દયા ॥ 34 ॥
બુદ્ધિર્મેધાસ્મૃતિર્લક્ષ્મીર્મૂર્તિમત્યોંગનાઃ સ્મૃતાઃ ।
જયા ચ વિજયા ચૈવાપ્યજિતા ચાપરાજિતા ॥ 35 ॥
નિત્યા વિલાસિની દોગ્ધ્રી ત્વઘોરા મંગળા નવા ।
પીઠશક્તય એતાસ્તુ સેવંતે યાં પરાંબિકામ્ ॥ 36 ॥
યસ્યાસ્તુ પાર્શ્વભાગેસ્તોનિધીતૌ શંખપદ્મકૌ ।
નવરત્ન વહાનદ્યસ્તથા વૈ કાંચનસ્રવાઃ ॥ 37 ॥
સપ્તધાતુવહાનદ્યો નિધિભ્યાં તુ વિનિર્ગતાઃ ।
સુધાસિંધ્વંતગામિન્યસ્તાઃ સર્વા નૃપસત્તમ ॥ 38 ॥
સા દેવી ભુવનેશાની તદ્વામાંકે વિરાજતે ।
સર્વેશ ત્વં મહેશસ્ય યત્સંગા દેવ નાન્યથા ॥ 39 ॥
ચિંતામણિ ગૃહસ્યાઽસ્ય પ્રમાણં શૃણુ ભૂમિપ ।
સહસ્રયોજનાયામં મહાંતસ્તત્પ્રચક્ષતે ॥ 40 ॥
તદુત્તરે મહાશાલાઃ પૂર્વસ્માદ્ દ્વિગુણાઃ સ્મૃતાઃ ।
અંતરિક્ષગતં ત્વેતન્નિરાધારં વિરાજતે ॥ 41 ॥
સંકોચશ્ચ વિકાશશ્ચ જાયતેઽસ્ય નિરંતરમ્ ।
પટવત્કાર્યવશતઃ પ્રળયે સર્જને તથા ॥ 42 ॥
શાલાનાં ચૈવ સર્વેષાં સર્વકાંતિપરાવધિ ।
ચિંતામણિગૃહં પ્રોક્તં યત્ર દેવી મહોમયી ॥ 43 ॥
યેયે ઉપાસકાઃ સંતિ પ્રતિબ્રહ્માંડવર્તિનઃ ।
દેવેષુ નાગલોકેષુ મનુષ્યેષ્વિતરેષુ ચ ॥ 44 ॥
શ્રીદેવ્યાસ્તે ચ સર્વેપિ વ્રજંત્યત્રૈવ ભૂમિપ ।
દેવીક્ષેત્રે યે ત્યજંતિ પ્રાણાંદેવ્યર્ચને રતાઃ ॥ 45 ॥
તે સર્વે યાંતિ તત્રૈવ યત્ર દેવી મહોત્સવા ।
ઘૃતકુલ્યા દુગ્ધકુલ્યા દધિકુલ્યા મધુસ્રવાઃ ॥ 46 ॥
સ્યંદંતિ સરિતઃ સર્વાસ્તથામૃતવહાઃ પરાઃ ।
દ્રાક્ષારસવહાઃ કાશ્ચિજ્જંબૂરસવહાઃ પરાઃ ॥ 47 ॥
આમ્રેક્ષુરસવાહિન્યો નદ્યસ્તાસ્તુ સહસ્રશઃ ।
મનોરથફલાવૃક્ષાવાપ્યઃ કૂપાસ્તથૈવ ચ ॥ 48 ॥
યથેષ્ટપાનફલદાન ન્યૂનં કિંચિદસ્તિ હિ ।
ન રોગપલિતં વાપિ જરા વાપિ કદાચન ॥ 49 ॥
ન ચિંતા ન ચ માત્સર્યં કામક્રોધાદિકં તથા ।
સર્વે યુવાનઃ સસ્ત્રીકાઃ સહસ્રાદિત્યવર્ચસઃ ॥ 50 ॥
ભજંતિ સતતં દેવીં તત્ર શ્રીભુવનેશ્વરીમ્ ।
કેચિત્સલોકતાપન્નાઃ કેચિત્સામીપ્યતાં ગતાઃ ॥ 51 ॥
સરૂપતાં ગતાઃ કેચિત્સાર્ષ્ટિતાં ચ પરેગતાઃ ।
યાયાસ્તુ દેવતાસ્તત્ર પ્રતિબ્રહ્માંડવર્તિનામ્ ॥ 52 ॥
સમષ્ટયઃ સ્થિતાસ્તાસ્તુ સેવંતે જગદીશ્વરીમ્ ।
સપ્તકોટિમહામંત્રા મૂર્તિમંત ઉપાસતે ॥ 53 ॥
મહાવિદ્યાશ્ચ સકલાઃ સામ્યાવસ્થાત્મિકાં શિવામ્ ।
કારણબ્રહ્મરૂપાં તાં માયા શબલવિગ્રહામ્ ॥ 54 ॥
ઇત્થં રાજન્મયા પ્રોક્તં મણિદ્વીપં મહત્તરમ્ ।
ન સૂર્યચંદ્રૌ નો વિદ્યુત્કોટયોગ્નિસ્તથૈવ ચ ॥ 55 ॥
એતસ્ય ભાસા કોટ્યંશ કોટ્યંશો નાપિ તે સમાઃ ।
ક્વચિદ્વિદ્રુમસંકાશં ક્વચિન્મરકતચ્છવિ ॥ 56 ॥
વિદ્યુદ્ભાનુસમચ્છાયં મધ્યસૂર્યસમં ક્વચિત્ ।
વિદ્યુત્કોટિમહાધારા સારકાંતિતતં ક્વચિત્ ॥ 57 ॥
ક્વચિત્સિંદૂર નીલેંદ્રં માણિક્ય સદૃશચ્છવિ ।
હીરસાર મહાગર્ભ ધગદ્ધગિત દિક્તટમ્ ॥ 58 ॥
કાંત્યા દાવાનલસમં તપ્તકાંચન સન્નિભમ્ ।
ક્વચિચ્ચંદ્રોપલોદ્ગારં સૂર્યોદ્ગારં ચ કુત્ર ચિત્ ॥ 59 ॥
રત્નશૃંગિ સમાયુક્તં રત્નપ્રાકાર ગોપુરમ્ ।
રત્નપત્રૈ રત્નફલૈર્વૃક્ષૈશ્ચ પરિમંડિતમ્ ॥ 60 ॥
નૃત્યન્મયૂરસંઘૈશ્ચ કપોતરણિતોજ્જ્વલમ્ ।
કોકિલાકાકલીલાપૈઃ શુકલાપૈશ્ચ શોભિતમ્ ॥ 61 ॥
સુરમ્ય રમણીયાંબુ લક્ષાવધિ સરોવૃતમ્ ।
તન્મધ્યભાગ વિલસદ્વિકચદ્રત્ન પંકજૈઃ ॥ 62 ॥
સુગંધિભિઃ સમંતાત્તુ વાસિતં શતયોજનમ્ ।
મંદમારુત સંભિન્ન ચલદ્દ્રુમ સમાકુલમ્ ॥ 63 ॥
ચિંતામણિ સમૂહાનાં જ્યોતિષા વિતતાંબરમ્ ।
રત્નપ્રભાભિરભિતો ધગદ્ધગિત દિક્તટમ્ ॥ 64 ॥
વૃક્ષવ્રાત મહાગંધવાતવ્રાત સુપૂરિતમ્ ।
ધૂપધૂપાયિતં રાજન્મણિદીપાયુતોજ્જ્વલમ્ ॥ 65 ॥
મણિજાલક સચ્છિદ્ર તરલોદરકાંતિભિઃ ।
દિઙ્મોહજનકં ચૈતદ્દર્પણોદર સંયુતમ્ ॥ 66 ॥
ઐશ્વર્યસ્ય સમગ્રસ્ય શૃંગારસ્યાખિલસ્ય ચ ।
સર્વજ્ઞતાયાઃ સર્વાયાસ્તેજસશ્ચાખિલસ્ય ચ ॥ 67 ॥
પરાક્રમસ્ય સર્વસ્ય સર્વોત્તમગુણસ્ય ચ ।
સકલા યા દયાયાશ્ચ સમાપ્તિરિહ ભૂપતે ॥ 68 ॥
રાજ્ઞ આનંદમારભ્ય બ્રહ્મલોકાંત ભૂમિષુ ।
આનંદા યે સ્થિતાઃ સર્વે તેઽત્રૈવાંતર્ભવંતિ હિ ॥ 69 ॥
ઇતિ તે વર્ણિતં રાજન્મણિદ્વીપં મહત્તરમ્ ।
મહાદેવ્યાઃ પરંસ્થાનં સર્વલોકોત્તમોત્તમમ્ ॥ 70 ॥
એતસ્ય સ્મરણાત્સદ્યઃ સર્વપાપં વિનશ્યતિ ।
પ્રાણોત્ક્રમણસંધૌ તુ સ્મૃત્વા તત્રૈવ ગચ્છતિ ॥ 71 ॥
અધ્યાય પંચકં ત્વેતત્પઠેન્નિત્યં સમાહિતઃ ।
ભૂતપ્રેતપિશાચાદિ બાધા તત્ર ભવેન્ન હિ ॥ 72 ॥
નવીન ગૃહ નિર્માણે વાસ્તુયાગે તથૈવ ચ ।
પઠિતવ્યં પ્રયત્નેન કલ્યાણં તેન જાયતે ॥ 73 ॥
ઇતિ શ્રીદેવીભાગવતે મહાપુરાણે દ્વાદશસ્કંધે દ્વાદશોધ્યાયઃ ॥
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
What is મણિદ્વીપ વર્ણન - 3 (દેવી ભાગવતમ્)?
મણિદ્વીપ વર્ણન - 3 (દેવી ભાગવતમ્) is a Devi Stotrams available on Bhakti Granth in the selected language or script.
Which language or script is this version in?
This edition is published in Gujarati. Use the language selector to view another available edition.
Can I read મણિદ્વીપ વર્ણન - 3 (દેવી ભાગવતમ્) online?
Yes. The imported text is available directly on this page for online reading and recitation.
Can I download મણિદ્વીપ વર્ણન - 3 (દેવી ભાગવતમ્) as a PDF?
If a verified PDF resource was found on the source page, a PDF download button is automatically connected to this page.
How can I share this page?
Use Copy Link, WhatsApp or Facebook in the sticky sharing bar provided by the Bhakti Granth theme.
Are there related devotional texts on Bhakti Granth?
Yes. The Bhakti Granth theme automatically connects texts through language and topic relationships to strengthen navigation and topical coverage.