શ્રી મહાન્યાસમ્ – 0. કલશ પ્રતિષ્ઠાપન મંત્રાઃ

બ્રહ્મ॑જજ્ઞા॒નં પ્ર॑થ॒મં પુ॒રસ્તા॒-દ્વિસી॑મ॒ત-સ્સુ॒રુચો॑ વે॒ન આ॑વઃ ।
સ બુ॒ધ્નિયા॑ ઉપ॒મા અ॑સ્ય વિ॒ષ્ઠા-સ્સ॒તશ્ચ॒ યોનિ॒-મસ॑તશ્ચ॒ વિવઃ॑ ।

નાકે॑ સુપ॒ર્ણ મુપ॒યત્ પતં॑તગ્​મ્ હૃ॒દા વેનં॑તો અ॒ભ્યચ॑ક્ષ-તત્વા ।
હિર॑ણ્યપક્ષં॒-વઁરુ॑ણસ્ય દૂ॒તં-યઁ॒મસ્ય॒ યોનૌ॑ શકુ॒નં ભુ॑ર॒ણ્યુમ્ ।

આપ્યા॑યસ્વ॒ સમે॑તુ તે વિ॒શ્વતઃ॑ સોમ॒ વૃષ્ણિ॑યમ્ । ભવા॒ વાજ॑સ્ય સંગ॒થે ।
યો રુ॒દ્રો અ॒ગ્નૌ યો અ॒ફ્સુ ય ઓષ॑ધીષુ॒ યો રુ॒દ્રો વિશ્વા॒
ભુવ॑નાઽઽવિ॒વેશ॒ તસ્મૈ॑ રુ॒દ્રાય॒ નમો॑ અસ્તુ । 1 (અપ ઉપસ્પૃશ્ય)
ઇ॒દં-વિઁષ્ણુ॒ ર્વિચ॑ક્રમે ત્રે॒ધા નિદ॑ધે પ॒દમ્ । સમૂ॑ઢમસ્ય પાગ્​મ્ સુ॒રે ।
ઇંદ્રં॒-વિઁશ્વા॑ અવીવૃધંથ્ સમુ॒દ્રવ્ય॑ચસં॒ ગિરઃ॑ ।
ર॒થીત॑મગ્​મ્ રથી॒નાં-વાઁજા॑ના॒ગ્​મ્॒ સત્પ॑તિં॒ પતિ᳚મ્ ।
આપો॒ વા ઇ॒દંગ્​મ્ સર્વં॒-વિઁશ્વા॑ ભૂ॒તાન્યાપઃ॑ પ્રા॒ણા વા આપઃ॑ પ॒શવ॒ આપોઽન્ન॒માપો-ઽમૃ॑ત॒માપ॑-સ્સ॒મ્રાડાપો॑ વિ॒રાડાપ॑-સ્સ્વ॒રાડાપ॒-શ્છંદા॒ગ્॒શ્યાપો॒ જ્યોતી॒ગ્॒ષ્યાપો॒ યજૂ॒ગ્॒ષ્યાપ॑-સ્સ॒ત્યમાપ॒-સ્સર્વા॑ દે॒વતા॒ આપો॒ ભૂર્ભુવ॒સ્સુવ॒રાપ॒ ઓમ્ । 2
અ॒પઃ પ્રણ॑યતિ । શ્ર॒દ્ધા વા આપઃ॑ । શ્ર॒દ્ધામે॒વારભ્ય॑ પ્ર॒ણીય॒ પ્રચ॑રતિ ।
અ॒પઃ પ્રણ॑યતિ ।
ય॒જ્ઞો વા આપઃ॑ । ય॒જ્ઞમે॒વારભ્ય॑ પ્ર॒ણીય॒ પ્રચ॑રતિ । અ॒પઃ પ્રણ॑યતિ ।
વજ્રો॒ વા આપઃ॑ । વજ્ર॑મે॒વ ભ્રાતૃ॑વ્યેભ્યઃ પ્ર॒હૃત્ય॑ પ્ર॒ણીય॒ પ્રચ॑રતિ ।
અ॒પઃ પ્રણ॑યતિ ।
આપો॒ વૈ ર॑ક્ષો॒ઘ્નીઃ । રક્ષ॑સા॒મપ॑હત્યૈ । અ॒પઃ પ્રણ॑યતિ ।
આપો॒ વૈ દે॒વાનાં᳚ પ્રિ॒યં ધામ॑ । દે॒વાના॑મે॒વ પ્રિ॒યં ધામ॑ પ્ર॒ણીય॒ પ્રચ॑રતિ । અ॒પઃ પ્રણ॑યતિ ।
આપો॒ વૈ સર્વા॑ દે॒વતાઃ᳚ । દે॒વતા॑ એ॒વારભ્ય॑ પ્ર॒ણીય॒ પ્રચ॑રતિ ।
અ॒પઃ પ્રણ॑યતિ ।
આપો॒ વૈ શાં॒તાઃ । શાં॒તાભિ॑રે॒વાસ્ય॒ શુચગ્​મ્॑ શમયતિ । દે॒વો વઃ॑
સવિ॒તોત્ પુ॑ના॒ત્વ-ચ્છિ॑દ્રેણ પ॒વિત્રે॑ણ॒ વસો॒સ્સૂર્ય॑સ્ય ર॒શ્મિભિઃ॑ ॥ 3

કૂર્ચાગ્રૈ ર્રાક્ષસાન્ ઘોરાન્ છિંધિ કર્મવિઘાતિનઃ ।
ત્વામર્પયામિ કુંભેઽસ્મિન્ સાફલ્યં કુરુ કર્મણિ ।
વૃક્ષરાજ સમુદ્ભૂતાઃ શાખાયાઃ પલ્લવત્વ ચઃ ।
યુષ્માન્ કુંભેષ્વર્પયામિ સર્વપાપાપનુત્તયે ।
નાળિકેર-સમુદ્ભૂત ત્રિનેત્ર હર સમ્મિત ।
શિખયા દુરિતં સર્વં પાપં પીડાં ચ મે નુદ ।
સ॒ હિ રત્ના॑નિ દા॒શુષે॑ સુ॒વાતિ॑ સવિ॒તા ભગઃ॑ ।
તં ભા॒ગં ચિ॒ત્રમી॑મહે । (ઋગ્વેદ મંત્રઃ)

તત્વા॑ યામિ॒ બ્રહ્મ॑ણા॒ વંદ॑માન॒-સ્તદાશા᳚સ્તે॒ યજ॑માનો હ॒વિર્ભિઃ॑ ।
અહે॑ડમાનો વરુણે॒હ બો॒દ્ધ્યુરુ॑શગ્​મ્સ॒ મા ન॒ આયુઃ॒ પ્રમો॑ષીઃ ॥

ઓં ભૂર્ભુવ॒સ્સુવ॒રોમ્ । અસ્મિન્ કુંભે વરુણમાવાહયામિ ।
વરુણસ્ય ઇદમાસનમ્ । વરુણાય નમઃ । સકલારાધનૈઃ સ્વર્ચિતમ્ ।
રત્નસિંહાસનં સમર્પયામિ । પાદ્યં સમર્પયામિ ।
અર્ઘ્યં સમર્પયામિ । આચમનીયં સમર્પયામિ ।
મધુપર્ક્કં સમર્પયામિ । સ્નાનં સમર્પયામિ ।
સ્નાનાનંતરં આચમનીયં સમર્પયામિ ।
વસ્ત્રોત્તરીયં સમર્પયામિ । ઉપવીતં સમર્પયામિ ।
ગંધાન્ ધારયામિ । અક્ષતાન્ સમર્પયામિ ।
પુષ્પાણિ સમર્પયામિ ।
1. ઓં-વઁરુણાય નમઃ
2. ઓં પ્રચેતસે નમઃ
3. ઓં સુરૂપિણે નમઃ
4. ઓં અપાંપતયે નમઃ
5. ઓં મકરવાહનાય નમઃ
6. જલાધિપતયે નમઃ
7. ઓં પાશહસ્તાય નમઃ
8. ઓં તીર્થરાજાય નમઃ

ઓં-વઁરુણાય નમઃ । નાનાવિધ પરિમળ પત્ર પુષ્પાણિ સમર્પયામિ ।
ધૂપં આઘ્રાપયામિ । દીપં દર્​શયામિ ।
ધૂપદીપાનંતરં આચમનીયં સમર્પયામિ ।
ઓં ભૂર્ભુવસ્સુવઃ । તથ્સ॑વિ॒તુર્વરે᳚ણ્યં॒ ભર્ગો॑ દે॒વસ્ય॑ ધીમહિ ।
ધિયો॒ યોન॑ પ્રચો॒દયા᳚ત્ ।
દેવ સવિતઃ પ્રસુવઃ । સત્યં ત્વર્તેન પરિષિંચામિ ।
(રાત્રૌ – ઋતં ત્વા સત્યેન પરિષિંચામિ) ।
ઓં-વઁરુણાય નમઃ । અમૃતં ભવતુ । અમૃતોપસ્તરણમસિ ।
ઓં પ્રાણાય સ્વાહા । ઓં અપાનાય સ્વાહા । ઓં-વ્યાઁનાય સ્વાહા ।
ઓં ઉદાનાય સ્વાહા । ઓં સમાનાય સ્વાહા । ઓં બ્રહ્મણે સ્વાહા ।
કદળીફલં નિવેદયામિ । મદ્ધ્યેમદ્ધ્યે અમૃતપાનીયં સમર્પયામિ । અમૃતાપિધાનમસિ । નૈવેદ્યાનંતરં આચમનીયં સમર્પયામિ ।
તાંબૂલં સમર્પયામિ । કર્પૂર નીરાજનં પ્રદર્​શયામિ ।
નીરાજનાનંતરં આચમનીયં સમર્પયામિ । મંત્ર પુષ્પં સમર્પયામિ ।
સુવર્ણ પુષ્પં સમર્પયામિ । સમસ્તોપચારાન્ સમર્પયામિ ॥