લઘુ સ્તવઃ

ઐંદ્રસ્યેવ શરાસનસ્ય દધતી મધ્યેલલાટં પ્રભાં
શૌક્લીં કાંતિમનુષ્ણગોરિવ શિરસ્યાતન્વતી સર્વતઃ ।
એષાસૌ ત્રિપુરા હૃદિ દ્યુતિરિવોષ્ણાંશોઃ સદાહઃ સ્થિતાત્
છિંદ્યાન્નઃ સહસા પદૈસ્ત્રિભિરઘં જ્યોતિર્મયી વાઙ્મયી ॥ 1 ॥

યા માત્રા ત્રપુસીલતાતનુલસત્તંતૂત્થિતિસ્પર્ધિની
વાગ્બીજે પ્રથમે સ્થિતા તવ સદા તાં મન્મહે તે વયમ્ ।
શક્તિઃ કુંડલિનીતિ વિશ્વજનનવ્યાપારબદ્ધોદ્યમાઃ
જ્ઞાત્વેત્થં ન પુનઃ સ્પૃશંતિ જનનીગર્ભેઽર્ભકત્વં નરાઃ ॥ 2 ॥

દૃષ્ટ્વા સંભ્રમકારિ વસ્તુ સહસા ઐ ઐ ઇતિ વ્યાહૃતં
યેનાકૂતવશાદપીહ વરદે બિંદું વિનાપ્યક્ષરમ્ ।
તસ્યાપિ ધ્રુવમેવ દેવિ તરસા જાતે તવાનુગ્રહે
વાચઃસૂક્તિસુધારસદ્રવમુચો નિર્યાંતિ વક્ત્રાંબુજાત્ ॥ 3 ॥

યન્નિત્યે તવ કામરાજમપરં મંત્રાક્ષરં નિષ્કલં
તત્સારસ્વતમિત્યવૈતિ વિરલઃ કશ્ચિદ્બુધશ્ચેદ્ભુવિ ।
આખ્યાનં પ્રતિપર્વ સત્યતપસો યત્કીર્તયંતો દ્વિજાઃ
પ્રારંભે પ્રણવાસ્પદપ્રણયિતાં નીત્વોચ્ચરંતિ સ્ફુટમ્ ॥ 4 ॥

યત્સદ્યો વચસાં પ્રવૃત્તિકરણે દૃષ્ટપ્રભાવં બુધૈઃ
તાર્તીયં તદહં નમામિ મનસા ત્વદ્બીજમિંદુપ્રભમ્ ।
અસ્ત્યૌર્વોઽપિ સરસ્વતીમનુગતો જાડ્યાંબુવિચ્છિત્તયે
ગોશબ્દો ગિરિ વર્તતે સનિયતં યોગં વિના સિદ્ધિદઃ ॥ 5 ॥

એકૈકં તવ દેવિ બીજમનઘં સવ્યંજનાવ્યંજનં
કૂટસ્થં યદિ વા પૃથક્ ક્રમગતં યદ્વા સ્થિતં વ્યુત્ક્રમાત્ ।
યં યં કામમપેક્ષ્ય યેન વિધિના કેનાપિ વા ચિંતિતં
જપ્તં વા સફલીકરોતિ સતતં તં તં સમસ્તં નૃણામ્ ॥ 6 ॥

વામે પુસ્તકધારિણીમભયદાં સાક્ષસ્રજં દક્ષિણે
ભક્તેભ્યો વરદાનપેશલકરાં કર્પૂરકુંદોજ્જ્વલામ્ ।
ઉજ્જૃંભાંબુજપત્રકાંતિનયનસ્નિગ્ધપ્રભાલોકિનીં
યે ત્વામંબ ન શીલયંતિ મનસા તેષાં કવિત્વં કુતઃ ॥ 7 ॥

યે ત્વાં પાંડુરપુંડરીકપટલસ્પષ્ટાભિરામપ્રભાં
સિંચંતીમમૃતદ્રવૈરિવ શિરો ધ્યાયંતિ મૂર્ધ્નિ સ્થિતામ્ ।
અશ્રાંતા વિકટસ્ફુટાક્ષરપદા નિર્યાતિ વક્ત્રાંબુજાત્
તેષાં ભારતિ ભારતી સુરસરિત્કલ્લોલલોલોર્મિવત્ ॥ 8 ॥

યે સિંદૂરપરાગપિંજપિહિતાં ત્વત્તેજસાદ્યામિમાં
ઉર્વીં ચાપિ વિલીનયાવકરસપ્રસ્તારમગ્નામિવ ।
પશ્યંતિ ક્ષણમપ્યનન્યમનસસ્તેષામનંગજ્વર-
-ક્લાંતસ્રસ્તકુરંગશાબકદૃશો વશ્યા ભવંતિ સ્ફુટમ્ ॥ 9 ॥

ચંચત્કાંચનકુંડલાંગદધરામાબદ્ધકાંચીસ્રજં
યે ત્વાં ચેતસિ તદ્ગતે ક્ષણમપિ ધ્યાયંતિ કૃત્વા સ્થિરામ્ ।
તેષાં વેશ્મસુ વિભ્રમાદહરહઃ સ્ફારીભવંત્યશ્ચિરં
માદ્યત્કુંજરકર્ણતાલતરલાઃ સ્થૈર્યં ભજંતે શ્રિયઃ ॥ 10 ॥

આર્ભટ્યા શશિખંડમંડિતજટાજૂટાં નૃમુંડસ્રજં
બંધૂકપ્રસવારુણાંબરધરાં પ્રેતાસનાધ્યાસિનીમ્ ।
ત્વાં ધ્યાયંતિ ચતુર્ભુજાં ત્રિનયનામાપીનતુંગસ્તનીં
મધ્યે નિમ્નવલિત્રયાંકિતતનું ત્વદ્રૂપસંવિત્તયે ॥ 11 ॥

જાતોઽપ્યલ્પપરિચ્છદે ક્ષિતિભુજાં સામાન્યમાત્રે કુલે
નિઃશેષાવનિચક્રવર્તિપદવીં લબ્ધ્વા પ્રતાપોન્નતઃ ।
યદ્વિદ્યાધર બૃંદવંદિતપદઃ શ્રીવત્સરાજોઽભવત્
દેવિ ત્વચ્ચરણાંબુજ પ્રણતિજઃ સોઽયં પ્રસાદોદયઃ ॥ 12 ॥

ચંડિ ત્વચ્ચરણાંબુજાર્ચનકૃતે બિલ્વાદિલોલ્લુંઠન-
-ત્રુટ્યત્કંટકકોટિભિઃ પરિચયં યેષાં ન જગ્મુઃ કરાઃ ।
તે દંડાંકુશચક્રચાપકુલિશશ્રીવત્સમત્સ્યાંકિતૈઃ
જાયંતે પૃથિવીભુજઃ કથમિવાંભોજપ્રભૈઃ પાણિભિઃ ॥ 13 ॥

વિપ્રાઃ ક્ષોણિભુજો વિશસ્તદિતરે ક્ષીરાજ્યમધ્વાસવૈઃ ।
ત્વાં દેવિ ત્રિપુરે પરાપરમયીં સંતર્પ્ય પૂજાવિધૌ ।
યાં યાં પ્રાર્થયતે મનઃ સ્થિરધિયાં તેષાં ત એવ ધ્રુવં
તાં તાં સિદ્ધિમવાપ્નુવંતિ તરસા વિઘ્નૈરવિઘ્નીકૃતાઃ ॥ 14 ॥

શબ્દાનાં જનની ત્વમત્ર ભુવને વાગ્વાદિનીત્યુચ્યસે
ત્વત્તઃ કેશવવાસવ પ્રભૃતયોઽપ્યાવિર્ભવંતિ સ્ફુટમ્ ।
લીયંતે ખલુ યત્ર કલ્પવિરમે બ્રહ્માદયસ્તેઽપ્યમી
સા ત્વં કાચિદચિંત્યરૂપમહિમા શક્તિઃ પરા ગીયસે ॥ 15 ॥

દેવાનાં ત્રિતયં ત્રયી હુતભુજાં શક્તિત્રયં ત્રિઃ સ્વરાઃ
ત્રૈલોક્યં ત્રિપદી ત્રિપુષ્કરમથો ત્રિબ્રહ્મ વર્ણાસ્ત્રયઃ ।
યત્કિંચિજ્જગતિ ત્રિધા નિયમિતં વસ્તુ ત્રિવર્ગાદિકં
તત્સર્વં ત્રિપુરેતિ નામ ભગવત્યન્વેતિ તે તત્ત્વતઃ ॥ 16 ॥

લક્ષ્મીં રાજકુલે જયાં રણભુવિ ક્ષેમંકરીમધ્વનિ
ક્રવ્યાદદ્વિપસર્પભાજિ શબરીં કાંતારદુર્ગે ગિરૌ ।
ભૂતપ્રેતપિશાચજંબુકભયે સ્મૃત્વા મહાભૈરવીં
વ્યામોહે ત્રિપુરાં તરંતિ વિપદસ્તારાં ચ તોયપ્લવે ॥ 17 ॥

માયા કુંડલિની ક્રિયા મધુમતી કાલી કલામાલિની
માતંગી વિજયા જયા ભગવતી દેવી શિવા શાંભવી ।
શક્તિઃ શંકરવલ્લભા ત્રિનયના વાગ્વાદિની ભૈરવી
હ્રીંકારી ત્રિપુરા પરાપરમયી માતા કુમારીત્યસિ ॥ 18 ॥

આઈપલ્લવિતૈઃ પરસ્પરયુતૈર્દ્વિત્રિક્રમાદ્યક્ષરૈ
કાદ્યૈઃ ક્ષાંતગતૈઃ સ્વરાદિભિરથ ક્ષાંતૈશ્ચ તૈઃ સસ્વરૈઃ ।
નામાનિ ત્રિપુરે ભવંતિ ખલુ યાન્યત્યંતગુહ્યાનિ તે
તેભ્યો ભૈરવપત્નિ વિંશતિસહસ્રેભ્યઃ પરેભ્યો નમઃ ॥ 19 ॥

બોદ્ધવ્યા નિપુણં બુધૈઃ સ્તુતિરિયં કૃત્વા મનસ્તદ્ગતં
ભારત્યાસ્ત્રિપુરેત્યનન્યમનસા યત્રાદ્યવૃત્તે સ્ફુટમ્ ।
એકદ્વિત્રિપદક્રમેણ કથિતસ્તત્પાદસંખ્યાક્ષરૈઃ
મંત્રોદ્ધાર વિધિર્વિશેષસહિતઃ સત્સંપ્રદાયાન્વિતઃ ॥ 20 ॥

સાવદ્યં નિરવદ્યમસ્તુ યદિ વા કિં વાનયા ચિંતયા
નૂનં સ્તોત્રમિદં પઠિષ્યતિ જનો યસ્યાસ્તિ ભક્તિસ્ત્વયિ ।
સંચિંત્યાપિ લઘુત્વમાત્મનિ દૃઢં સંજાયમાનં હઠાત્
ત્વદ્ભક્ત્યા મુખરીકૃતેન રચિતં યસ્માન્મયાપિ ધૃવમ્ ॥ 21 ॥

ઇતિ શ્રીકાળિદાસ વિરચિત પંચસ્તવ્યાં પ્રથમઃ લઘુસ્તવઃ ।