દશાવતાર સ્તોત્રમ્ (વેદાંતાચાર્ય કૃતમ્)

દેવો નશ્શુભમાતનોતુ દશધા નિર્વર્તયન્ભૂમિકાં
રંગે ધામનિ લબ્ધનિર્ભરરસૈરધ્યક્ષિતો ભાવુકૈઃ ।
યદ્ભાવેષુ પૃથગ્વિધેષ્વનુગુણાન્ભાવાન્સ્વયં બિભ્રતી
યદ્ધર્મૈરિહ ધર્મિણી વિહરતે નાનાકૃતિર્નાયિકા ॥ 1 ॥

નિર્મગ્નશ્રુતિજાલમાર્ગણદશાદત્તક્ષણૈર્વીક્ષણૈ-
રંતસ્તન્વદિવારવિંદગહનાન્યૌદન્વતીનામપામ્ ।
નિષ્પ્રત્યૂહતરંગરિંખણમિથઃ પ્રત્યૂઢપાથશ્છટા-
ડોલારોહસદોહળં ભગવતો માત્સ્યં વપુઃ પાતુ નઃ ॥ 2 ॥

અવ્યાસુર્ભુવનત્રયીમનિભૃતં કંડૂયનૈરદ્રિણા
નિદ્રાણસ્ય પરસ્ય કૂર્મવપુષો નિશ્વાસવાતોર્મયઃ ।
યદ્વિક્ષેપણસંસ્કૃતોદધિપયઃ પ્રેંખોળપર્યંકિકા-
નિત્યારોહણનિર્વૃતો વિહરતે દેવસ્સહૈવ શ્રિયા ॥ 3 ॥

ગોપાયેદનિશં જગંતિ કુહનાપોત્રી પવિત્રીકૃત-
બ્રહ્માંડપ્રળયોર્મિઘોષગુરુભિર્ઘોણારવૈર્ઘુર્ઘુરૈઃ ।
યદ્દંષ્ટ્રાંકુરકોટિગાઢઘટનાનિષ્કંપનિત્યસ્થિતિ-
ર્બ્રહ્મસ્તંબમસૌદસૌ ભગવતીમુસ્તેવવિશ્વંભરા ॥ 4 ॥

પ્રત્યાદિષ્ટપુરાતનપ્રહરણગ્રામઃક્ષણં પાણિજૈ-
રવ્યાત્ત્રીણિ જગંત્યકુંઠમહિમા વૈકુંઠકંઠીરવઃ ।
યત્પ્રાદુર્ભવનાદવંધ્યજઠરાયાદૃચ્છિકાદ્વેધસાં-
યા કાચિત્સહસા મહાસુરગૃહસ્થૂણાપિતામહ્યભૃત્ ॥ 5 ॥

વ્રીડાવિદ્ધવદાન્યદાનવયશોનાસીરધાટીભટ-
સ્ત્રૈયક્ષં મકુટં પુનન્નવતુ નસ્ત્રૈવિક્રમો વિક્રમઃ ।
યત્પ્રસ્તાવસમુચ્છ્રિતધ્વજપટીવૃત્તાંતસિદ્ધાંતિભિ-
સ્સ્રોતોભિસ્સુરસિંધુરષ્ટસુદિશાસૌધેષુ દોધૂયતે ॥ 6 ॥

ક્રોધાગ્નિં જમદગ્નિપીડનભવં સંતર્પયિષ્યન્ ક્રમા-
દક્ષત્રામિહ સંતતક્ષ ય ઇમાં ત્રિસ્સપ્તકૃત્વઃ ક્ષિતિમ્ ।
દત્વા કર્મણિ દક્ષિણાં ક્વચન તામાસ્કંદ્ય સિંધું વસ-
ન્નબ્રહ્મણ્યમપાકરોતુ ભગવાનાબ્રહ્મકીટં મુનિઃ ॥ 7 ॥

પારાવારપયોવિશોષણકલાપારીણકાલાનલ-
જ્વાલાજાલવિહારહારિવિશિખવ્યાપારઘોરક્રમઃ ।
સર્વાવસ્થસકૃત્પ્રપન્નજનતાસંરક્ષણૈકવ્રતી
ધર્મો વિગ્રહવાનધર્મવિરતિં ધન્વી સતન્વીતુ નઃ ॥ 8 ॥

ફક્કત્કૌરવપટ્ટણપ્રભૃતયઃ પ્રાસ્તપ્રલંબાદય-
સ્તાલાંકાસ્યતથાવિધા વિહૃતયસ્તન્વંતુ ભદ્રાણિ નઃ ।
ક્ષીરં શર્કરયેવ યાભિરપૃથગ્ભૂતાઃ પ્રભૂતૈર્ગુણૈ-
રાકૌમારકમસ્વદંતજગતે કૃષ્ણસ્ય તાઃ કેળયઃ ॥ 9 ॥

નાથાયૈવ નમઃ પદં ભવતુ નશ્ચિત્રૈશ્ચરિત્રક્રમૈ-
ર્ભૂયોભિર્ભુવનાન્યમૂનિકુહનાગોપાય ગોપાયતે ।
કાળિંદીરસિકાયકાળિયફણિસ્ફારસ્ફટાવાટિકા-
રંગોત્સંગવિશંકચંક્રમધુરાપર્યાય ચર્યાયતે ॥ 10 ॥

ભાવિન્યા દશયાભવન્નિહ ભવધ્વંસાય નઃ કલ્પતાં
કલ્કી વિષ્ણુયશસ્સુતઃ કલિકથાકાલુષ્યકૂલંકષઃ ।
નિશ્શેષક્ષતકંટકે ક્ષિતિતલે ધારાજલૌઘૈર્ધ્રુવં
ધર્મં કાર્તયુગં પ્રરોહયતિ યન્નિસ્ત્રિંશધારાધરઃ ॥ 11 ॥

ઇચ્છામીન વિહારકચ્છપ મહાપોત્રિન્ યદૃચ્છાહરે
રક્ષાવામન રોષરામ કરુણાકાકુત્સ્થ હેલાહલિન્ ।
ક્રીડાવલ્લવ કલ્કિવાહન દશાકલ્કિન્નિતિ પ્રત્યહં
જલ્પંતઃ પુરુષાઃ પુનંતુ ભુવનં પુણ્યૌઘપણ્યાપણાઃ ॥

વિદ્યોદન્વતિ વેંકટેશ્વરકવૌ જાતં જગન્મંગળં
દેવેશસ્યદશાવતારવિષયં સ્તોત્રં વિવક્ષેત યઃ ।
વક્ત્રે તસ્ય સરસ્વતી બહુમુખી ભક્તિઃ પરા માનસે
શુદ્ધિઃ કાપિ તનૌ દિશાસુ દશસુ ખ્યાતિશ્શુભા જૃંભતે ॥

ઇતિ કવિતાર્કિકસિંહસ્ય સર્વતંત્રસ્વતંત્રસ્ય શ્રીમદ્વેંકટનાથસ્ય વેદાંતાચાર્યસ્ય કૃતિષુ દશાવતારસ્તોત્રમ્ ।