દક્ષિણા મૂર્તિ સ્તોત્રમ્

શાંતિપાઠઃ
ઓં યો બ્રહ્માણં વિદધાતિ પૂર્વં
યો વૈ વેદાંશ્ચ પ્રહિણોતિ તસ્મૈ ।
તં હ દેવમાત્મબુદ્ધિપ્રકાશં
મુમુક્ષુર્વૈ શરણમહં પ્રપદ્યે ॥

ધ્યાનમ્
ઓં મૌનવ્યાખ્યા પ્રકટિત પરબ્રહ્મતત્ત્વં યુવાનં
વર્ષિષ્ઠાંતે વસદૃષિગણૈરાવૃતં બ્રહ્મનિષ્ઠૈઃ ।
આચાર્યેંદ્રં કરકલિત ચિન્મુદ્રમાનંદમૂર્તિં
સ્વાત્મારામં મુદિતવદનં દક્ષિણામૂર્તિમીડે ॥ 1 ॥

વટવિટપિસમીપેભૂમિભાગે નિષણ્ણં
સકલમુનિજનાનાં જ્ઞાનદાતારમારાત્ ।
ત્રિભુવનગુરુમીશં દક્ષિણામૂર્તિદેવં
જનનમરણદુઃખચ્છેદદક્ષં નમામિ ॥ 2 ॥

ચિત્રં વટતરોર્મૂલે વૃદ્ધાઃ શિષ્યા ગુરુર્યુવા ।
ગુરોસ્તુ મૌનં વ્યાખ્યાનં શિષ્યાસ્તુચ્છિન્નસંશયાઃ ॥ 3 ॥

નિધયે સર્વવિદ્યાનાં ભિષજે ભવરોગિણામ્ ।
ગુરવે સર્વલોકાનાં દક્ષિણામૂર્તયે નમઃ ॥ 4 ॥

ઓં નમઃ પ્રણવાર્થાય શુદ્ધજ્ઞાનૈકમૂર્તયે ।
નિર્મલાય પ્રશાંતાય દક્ષિણામૂર્તયે નમઃ ॥ 5 ॥

ચિદ્ઘનાય મહેશાય વટમૂલનિવાસિને ।
સચ્ચિદાનંદરૂપાય દક્ષિણામૂર્તયે નમઃ ॥ 6 ॥

ઈશ્વરો ગુરુરાત્મેતિ મૂર્તિભેદવિભાગિને ।
વ્યોમવદ્વ્યાપ્તદેહાય દક્ષિણામૂર્તયે નમઃ ॥ 7 ॥

અંગુષ્ઠતર્જની યોગમુદ્રા વ્યાજેનયોગિનામ્ ।
શ્રુત્યર્થં બ્રહ્મજીવૈક્યં દર્શયન્યોગતા શિવઃ ॥ 8 ॥

ઓં શાંતિઃ શાંતિઃ શાંતિઃ ॥

સ્તોત્રમ્
વિશ્વં દર્પણ-દૃશ્યમાન-નગરી તુલ્યં નિજાંતર્ગતં
પશ્યન્નાત્મનિ માયયા બહિરિવોદ્ભૂતં યથા નિદ્રયા ।
ય-સ્સાક્ષાત્કુરુતે પ્રબોધસમયે સ્વાત્માનમે-વાદ્વયં
તસ્મૈ શ્રીગુરુમૂર્તયે નમ ઇદં શ્રી દક્ષિણામૂર્તયે ॥ 1 ॥

બીજસ્યાંતરિ-વાંકુરો જગદિદં પ્રાઙ્નિર્વિકલ્પં પુનઃ
માયાકલ્પિત દેશકાલકલના વૈચિત્ર્યચિત્રીકૃતમ્ ।
માયાવીવ વિજૃંભયત્યપિ મહાયોગીવ યઃ સ્વેચ્છયા
તસ્મૈ શ્રીગુરુમૂર્તયે નમ ઇદં શ્રી દક્ષિણામૂર્તયે ॥ 2 ॥

યસ્યૈવ સ્ફુરણં સદાત્મકમસત્કલ્પાર્થકં ભાસતે
સાક્ષાત્તત્ત્વમસીતિ વેદવચસા યો બોધયત્યાશ્રિતાન્ ।
યત્સાક્ષાત્કરણાદ્ભવેન્ન પુનરાવૃત્તિર્ભવાંભોનિધૌ
તસ્મૈ શ્રીગુરુમૂર્તયે નમ ઇદં શ્રી દક્ષિણામૂર્તયે ॥ 3 ॥

નાનાચ્છિદ્ર ઘટોદર સ્થિત મહાદીપ પ્રભાભાસ્વરં
જ્ઞાનં યસ્ય તુ ચક્ષુરાદિકરણ દ્વારા બહિઃ સ્પંદતે ।
જાનામીતિ તમેવ ભાંતમનુભાત્યેતત્સમસ્તં જગત્
તસ્મૈ શ્રી ગુરુમૂર્તયે નમ ઇદં શ્રી દક્ષિણામૂર્તયે ॥ 4 ॥

દેહં પ્રાણમપીંદ્રિયાણ્યપિ ચલાં બુદ્ધિં ચ શૂન્યં વિદુઃ
સ્ત્રી બાલાંધ જડોપમાસ્ત્વહમિતિ ભ્રાંતાભૃશં વાદિનઃ ।
માયાશક્તિ વિલાસકલ્પિત મહાવ્યામોહ સંહારિણે
તસ્મૈ શ્રી ગુરુમૂર્તયે નમ ઇદં શ્રી દક્ષિણામૂર્તયે ॥ 5 ॥

રાહુગ્રસ્ત દિવાકરેંદુ સદૃશો માયા સમાચ્છાદનાત્
સન્માત્રઃ કરણોપસંહરણતો યોઽભૂત્સુષુપ્તઃ પુમાન્ ।
પ્રાગસ્વાપ્સમિતિ પ્રબોધસમયે યઃ પ્રત્યભિજ્ઞાયતે
તસ્મૈ શ્રી ગુરુમૂર્તયે નમ ઇદં શ્રી દક્ષિણામૂર્તયે ॥ 6 ॥

બાલ્યાદિષ્વપિ જાગ્રદાદિષુ તથા સર્વાસ્વવસ્થાસ્વપિ
વ્યાવૃત્તા-સ્વનુવર્તમાન-મહમિત્યંતઃ સ્ફુરંતં સદા ।
સ્વાત્માનં પ્રકટીકરોતિ ભજતાં યો મુદ્રયા ભદ્રયા
તસ્મૈ શ્રી ગુરુમૂર્તયે નમ ઇદં શ્રી દક્ષિણામૂર્તયે ॥ 7 ॥

વિશ્વં પશ્યતિ કાર્યકારણતયા સ્વસ્વામિસંબંધતઃ
શિષ્યાચાર્યતયા તથૈવ પિતૃ પુત્રાદ્યાત્મના ભેદતઃ ।
સ્વપ્ને જાગ્રતિ વા ય એષ પુરુષો માયા પરિભ્રામિતઃ
તસ્મૈ શ્રી ગુરુમૂર્તયે નમ ઇદં શ્રી દક્ષિણામૂર્તયે ॥ 8 ॥

ભૂરંભાંસ્યનલોઽનિલોઽંબર-મહર્નાથો હિમાંશુઃ પુમાન્
ઇત્યાભાતિ ચરાચરાત્મકમિદં યસ્યૈવ મૂર્ત્યષ્ટકમ્ ।
નાન્યત્કિંચન વિદ્યતે વિમૃશતાં યસ્માત્પરસ્માદ્વિભોઃ
તસ્મૈ શ્રી ગુરુમૂર્તયે નમ ઇદં શ્રી દક્ષિણામૂર્તયે ॥ 9 ॥

સર્વાત્મત્વમિતિ સ્ફુટીકૃતમિદં યસ્માદમુષ્મિન્ સ્તવે
તેનાસ્ય શ્રવણાત્તદર્થ મનનાદ્ધ્યાનાચ્ચ સંકીર્તનાત્ ।
સર્વાત્મત્વ મહાવિભૂતિસહિતં સ્યાદીશ્વરત્વં સ્વતઃ
સિદ્ધ્યેત્તત્પુનરષ્ટધા પરિણતં ચૈશ્વર્ય-મવ્યાહતમ્ ॥ 10 ॥

॥ ઇતિ શ્રીમચ્છંકરાચાર્યવિરચિતં દક્ષિણામૂર્તિસ્તોત્રં સંપૂર્ણમ્ ॥